Wielen
Uit FietsVakantieWiki
Kleine wielen, grote wielen...
| Banden zijn er in heel veel soorten, kleurtjes en maten. Zelfs de maten zijn er in soorten, zodat maximale verwarring gegarandeerd is. Klassiek geschoolden hanteren vaak aanduidingen als 28" x 15/8" x 13/8". Dit is een band die 28" in diameter zou zijn als hij 15/8" breed was, ware het niet dat de band maar 13/8" breed is. In Frankrijk noemen ze dit een 700 x 35C: de banden die op de bijbehorende velg passen hebben (met de franse slag gemeten) een diameter van 700 mm, en de breedte is in dit geval 35 mm. Wel eenduidig en handig is het ETRTO systeem, dat uitgaat van de velgdiameter. De bandbreedte en de velgdiameter of de diameter van de hieldraad is altijd te meten, en zo kom je op aanduidingen zoals 37-622 : 37 mm breed, en de zitting in de velg meet 622mm. Waarom dit handig is blijkt in de praktijk als je in de winkel om een nieuwe band vraagt: er zijn 6 verschillende 26" velgen, 4 verschillende 28" velgen, en wat wij 28" (en Fransen 700C) noemen heet bij mountainbikers 29"! |
Er komen momenteel nog maar twee velgmaten in aanmerking om mee op vakantie te gaan. De wildgroei in velgmaten uit het verleden, toen je in angelsaksische landen beter op 27" (630mm) kon rijden en in de franse invloedssferen misschien voor 650B (584mm) koos, is nu over. Het is nu of 622 of 559. Met de 622 velg (klassieke randonneurs, hybrides) heb je meer keus in lichtlopende banden voor verhard wegdek, terwijl de kleinere velgdiameter en dus sterkere ATB maat vooral goed is in brede (profiel)banden. 559 heeft daarom de voorkeur voor ruige expedities, en is met een smallere band ook heel practisch voor kleine frames (H<52 cm).
[[|Breedte]]
Het draagvermogen van de band wordt bepaald door de breedte en de toelaatbare druk. Een te smalle band of een te lage spanning is vaak de oorzaak van een stootlek, of in modern Nederlands een 'snakebite'. Je rijdt over een steen, de band stoot door tot op de velgrand, en de binnenband wordt stukgewreven in de dubbelgevouwen buitenband. Op deze wijze ontstaan er twee karakteristieke scheurtjes naast elkaar. Pomp de achterband dus hard genoeg op, de maximaal toelaatbare druk staat vaak op de buitenband gedrukt. Doe dit een keer voor het gevoel met een pomp met manometer, voor veel fietsers is dat een verrassing! De minimaal aanvaardbare bandbreedte is sterk afhankelijk van lichaamsgewicht, weg en bagage, maar een achterband smaller dan 32mm (dat is de fabrieksopgave[1], zelf meet je gauw een halve centimeter minder) is niet aan te raden. Bovendien veert een dikke band beter.
[[|Rolweerstand]]
Rolweerstand is evenredig aan de rijsnelheid. De luchtweerstand is evenredig aan de snelheid in het kwadraat, en dus bij toeristentempo nog niet erg groot. Dit betekent dat de rolweerstand er juist bij lage snelheden flink inhakt. Niet iedere band is het zelfde, en een slimme keus kan met de zelfde inspanning aan het eind van de dag 20 km verschil maken! Of anders gesteld: een uur gratis uitslapen, picknicken, terras hangen, locale bezienswaardigheden doen of toch nog koken in de avondzon.
Banden harder oppompen dan het door de fabrikant opgegeven maximum heeft op de rolweerstand nauwelijks meer invloed, maar een lagere druk heeft wel een negatief effect. De rolweerstand wordt gunstig beinvloed door soepele wangen (dus een karkas van fijn weefsel van minimaal 65 tpi en weinig rubber) en weinig vervorming in het profiel. Hoge noppen hebben juist veel vervorming, en leggen het daarom altijd af tegen een kale slick.
Antilekbanden hebben een dichte brekerlaag in het loopvlak. Deze laag reduceert in principe de kans op het binnendringen van steentjes of glassplinters, maar ik ben er geen voorstander van. De laag verhoogt de rolweerstand, heb je toch een lekke band dan ben je een kwartier aan het pulken om de splinter uit de brekerlaag te trekken, en de harde brekerlaag ingebed in het zachtere rubber kan soms loslaten. Maar bij mij is nul tot twee lekke banden per vakantie normaal, zit je op een hogere score dan ziet het leven er misschien anders uit. Er zijn trouwens ook losse inlegstrips in de handel die lekke banden moeten verhinderen, maar de scherpe randen van die strips zorgen op hun beurt soms weer voor nieuwe problemen.
Latex binnenbanden (cremekleurig) zijn soepeler dan gewone zwarte butylrubber versies, maar ook duidelijk poreus en veel duurder. Als je ze niet ieder dag oppomt zal je van de vaak geclaimde rolweerstandsreductie weinig merken. En hoewel latex meer rekt dan gewoon rubber
[1] Bij de gewichtsopgave valt de fout natuurlijk naar de andere kant uit.
Bron: Marten Gerritsen, Gerritsen & Meijers, Ingenieurs, Framebuilding & Imports, Dorpsstraat 132, 9605 PD Kiel Windeweer, Netherlands, www.m-gineering.nl
