Welke soort versnellingen kies ik?
Uit FietsVakantieWiki
In de 20-er jaren doorkruisten al vele fietstouristen de wereld voorzien van dikke wollen truien, een paar versnellingen, wat piepende rommel wat later de naam rem zou krijgen en dat over trajecten die we nu niet meer als weg zouden herkennen. Oftewel het is handig als je niet direct door je fiets zakt, maar de rest van alle moderne toeters en bellen is luxe. Met versnellingen op vakantie is dus geen noodzaak maar een keuze. Met minder versnellingen zul je vaker moeten lopen en zal het daggemiddelde minder zijn. Met meer versnellingen is de verleiding om meer kilo's mee te sjouwen groter en zal het onderhoud ook (meestal) toenemen.
[bewerken] Derailleurs
Maar luxe mag en de meest verbreide vorm om een fiets van veel versnellingen te voorzien is met derailleurs. Het achterwiel wordt voorzien van veel verschillende tandwielen (tegenwoordig meestal 8, 9 of 10 minder is nauwelijks meer te krijgen) en het crankstel biedt ook nog keus uit drie. Door met voor- en achterderailleur de ketting geschikt te laten ontsporen kun je andere tandwielcombinaties gebruiken en naar keuze zwaarder of lichter trappen. Huidige fietsen zijn daarbij zonder uitzondering voorzien van indexsystemen, waarbij het derailleursysteem zelf het gewenste kransje opzoekt. Belangrijk onderdeel van de indexversnelling zijn de versnellingshandeltjes, die bijna zonder uitzondering op het stuur worden gemonteerd (de uitzondering zijn de nog steeds leverbare onderbuis commandeurs)
Shimano, Campagnolo en SRAM maken groepen voor de racefiets. Mountainbikegroepen zijn hoofdzakelijk Shimano en SRAM. Mijn favoriete schakelhandels op een racestuur zijn cross-commandeurs, die in het stuureinde worden gemonteerd. Deze handels zijn simpel, kosten weinig kracht en je kun schakelen door ze een mep te geven terwijl je een boterham vasthoud! Bovendien is de voorderailleur niet geindexeerd, wat het afstellen en schakelen van vreemde tandwielcombinaties veel eenvoudiger maakt. Andere -duurdere- oplossingen integreren de schakelhandels met de remgrepen, wat mij op reis nooit zo heeft kunnen bekoren.
Met een vlak stuur krijg je mountainbike onderdelen. Hierbij kun je schakelen door de handgrepen te verdraaien (gripshift) , met twee drukknoppen of -als je duur doet- door de remgrepen te verdraaien. De gripshifts hebben als voordeel dat je in een beweging de ketting van links naar rechts kunt schakelen, met de andere systemen moet dat in veel kleine stapjes. Ik wil geen vlak stuur op mijn vakantiefiets maar als het moest dan wou ik ouderwetse duimschakelaars op het stuur. Die zijn simpel, met dikke wanten aan nog te bedienen, en je ziet of voelt direkt in wat voor versnelling je fietst. In een bruikbare kwaliteit worden die niet meer gemaakt, maar er zijn nu adapters waarbij je crosscommandeurs in die positie bovenop het stuur kunt zetten.
[bewerken] Rohloff
Een vreemde eend tussen alle derailleurs is de Rohloffnaaf. Deze naaf werd ontwikkeld voor mountainbikes, maar ik neem aan dat ze bij Rohloff nu over de schrik heen zijn dat dit ding bijna alleen maar in reis-, lig- en woon-werk fietsen terecht komt. Tandems mag trouwens ook. De speedhub heeft 14 mooi verdeelde versnellingen die met een draaigreep bediend worden. In tegenstelling tot derailleurs schakelt de Rohloff altijd (ook bij stilstand) en hoef je nooit na te denken hoe je een lichtere dan wel zwaardere versnelling vindt, wat met twee verschillende derailleurhandeltjes wel eens tegenvalt. De Rohloffnaaf is zeer robuust, loopt niet opvallend zwaarder (een zachte band is veel erger) maar kost helaas veel. Goedkopere alternatieven bestaan sinds kort in de vorm van 8 versnellingsnaven (van Shimano en Sturmey Archer), maar die zijn nog te nieuw om er al ervaring mee te hebben.
Bron:www.m-gineering.nl Marten Gerritsen, Gerritsen & Meijers, Ingenieurs, Framebuilding & Imports, Dorpsstraat 132, 9605 PD Kiel Windeweer, Netherlands,
