Versnellingen
Uit FietsVakantieWiki
Inhoud |
[bewerken] Derailleurversnellingen
[bewerken] Inleiding
Een derailleur is een apparaat dat de ketting kan verplaatsen tijdens het rijden. Door meerdere tandwielen te voorzien en hiertussen te wisselen kan al rijdende de overbrengingsverhouding gewijzigd worden.
Derailleurversnellingen zijn eenvoudig verkrijgbaar, goedkoop en hebben een groot bereik. Je vindt ze dus terug op vrijwel alle basis vakantiefietsen. Door hun beperkte gewicht tov naafversnellingen worden ze uitgebreid gebruikt in de race- en mountainbikewereld, waardoor er nog volop verbeteringen worden aangebracht.
[bewerken] Voorderailleurs
Een voorderailleur verplaatst de ketting over de kettingbladen van de trapas. Het is een erg eenvoudig apparaat dat weinig onderhoudt behoeft. Om vlot te schakelen mag er niet al te veel spanning op de ketting zitten waardoor de voorderailleur minder geschikt is om snel te schakelen.
[bewerken] Achterderailleurs
De achterderailleur doet het grootste deel van het schakelwerk. Waar de eerste modellen twee tandwieltjes bedienden, zijn er nu al race groepen te vinden met niet minder dan 11 tandwielen achteraan. Op vakantiefietsen vind je hoofdzakelijk mountainbike groepen (de Deore reeks van Shimano en de X-reeks van SRAM) hoewel er hier en daar ook snelle fietsen te vinden zijn met race-groepen (vooral de shimano 105 groep kom je wel eens tegen).
[bewerken] Shimano
Shimano is een Japanse producent van fietsonderdelen. Qua derailleurs hebben ze twee lijnen: de race derailleurs en de mountainbike derailleurs. Technisch gezien is het zo dat race derailleurs een kleiner tanden verschil tussen grootste en kleinste tandwiel moeten overbruggen. Gezien het verschillende gebruik wordt er uiteraard bij de race groepen gefocust op gewicht, terwijl bij de mountain bike groepen gewicht ook wel belangrijk is, maar robuustheid toch zwaarder door weegt.
Binnen beide lijnen kregen alle afwerkingsniveau's een naam. In volgorde van kwaliteit (en vooral prijs): Alivio, Deore, LX, SLX en XT. (Volgende namen kom je ook soms tegen, maar zijn van matige kwaliteit: Tourney en Altus) Algemeen wordt aangenomen dat vanaf Deore de kwaliteit afdoende is. Hier en daar wordt zelfs beweerd dat bij XT vooral op het gewicht wordt gelet en dat dit ten koste gaat van de betrouwbaarheid.
Shimano derailleurs schakelen goed en vooral zacht, zeker bij een vuile/versleten ketting durven ze wel eens haperen. Om te schakelen heb je de keuze uit verschillende trigger shifters. Hierbij bedient de duim de knop om terug te schakelen en de overige vingers de knop om op te schakelen. Bij rapidfire derailleurs is dit principe omgedraaid zodat je sneller kan terugschakelen. Ook is het mogelijk om gripshift-draaigrepen te gebruiken van andere partijen, let er hierbij op dat deze compatibel zijn met Shimano en niet met het 1:1 systeem van SRAM.
[bewerken] Sram
Sram is al een hele tijd op de markt aanwezig met oa naafversnellingen en goedkope derailleurs. Meer en meer kom je hun groepen nu ook tegen op duurdere mountainbikes. Net als bij Shimano zijn er twee lijnen, waarbij je vooral de mountainbike lijn aantreft op vakantiefietsen. (Hoewel SRAM slechts langzaam doordringt in de gesloten vakantiefietswereld) De naamgeving is nog iets eenvoudiger, in volgorde van kwaliteit: X3, X4, X5, X7, X9 en X0.
Alle X. derailleurs hebben een 1:1 ratio, dit wil zeggen dat de derailleur 1mm beweegt voor elke 1mm kabellengte verschil. Oudere systemen en andere fabrikanten kiezen voor 2:1 waarbij dezelfde kabellengte een grotere verplaatsing aan de derailleur geeft. 1:1 derailleurs zijn minder gevoelig voor verkortingen/verlenging van de kabels, ze moeten dus minder vaak bijgeregeld worden. Tevens staat SRAM ervoor gekend om stijvere veren te gebruiken in hun derailleurs: het schakelen vereist hierdoor iets meer kracht, maar op ruig terrein blijven de kettingbewegingen beperkt.
Net als Shimano biedt ook SRAM trigger shifters aan. Hierbij worden wel beide knoppen bediend door de duim. Dit heeft als voordeel dat er kan opgeschakeld worden tijdens het remmen, maar geeft de duim wel meer werk. SRAM biedt ook draaiverstellers aan uit eigen huis die fel gesmaakt worden in mountainbike kringen.
SRAM derailleurs schakelen over het algemeen iets zwaarder, maar wel vrijwel altijd juist en met een erg mechanisch aanvoelende klik. Of dit jou bevalt is een persoonlijke keuze.
[bewerken] Campagnolo
Een Italiaanse producent die zich vooral bezighoud met racegroepen.
