Versnellingen
Uit FietsVakantieWiki
Versnellingsnaven
Bij vakantiefietsen zullen de meesten aan veel versnellingen en dus derailleurs denken. Al die tandwielen in de openlucht zijn echter onderhoudsgevoelig, en de laatste jaren ook steeds duurder geworden. Voor 200 guldens tandwielen en ketting in 5000 km aan gort rijden is tegenwoordig niets bijzonders, maar wel ƒ0.04/km!
Bij naafversnellingen zit het dure mechaniek goed afgedicht, en bestaat er ook vaak de mogelijkheid de ketting droog te houden met een kettingkast. Naafversnellingen worden aangeboden door Sturmey Archer (failliet, maar binnenkort weer op de markt vanuit Taiwan), Sram (=Sachs-Torpedo), Shimano en Rohloff. De eerste -grote- drie leveren naven met 3 tot 7 versnellingen, Rohloff is het luxe buitenbeentje met 14.
Alle naafversnellingen hebben ten opzichte van derailleurs het voordeel dat ze in stilstand zijn te schakelen, en dat je niet hoeft na te denken over dubbel voorkomende versnellingen of de voorderailleur.
Drie versnelingsnaven zijn zeer robuust, maar lijden allemaal aan het euvel dat de stappen tussen de vernellingen wel erg groot zijn. In derailleurtermen zijn deze naven vergelijkbaar met een 27-20-15 pignon!
De 4, 5 en 7 versnellingsnaven bieden een groter bereik met kleinere stapjes aan, maar in de uiterste versnellingen gaat veel energie verloren doordat de tandwielen en de lagers eenvoudig zijn uitgevoerd. Voor vakantie op het vlakke zijn ze toelaatbaar, maar voor serieus klimwerk niet aan te raden. Voor de versies met een trommelrem of rollerbrake geldt zelfs dat ze voor heuvelachtig terrein ongeschikt zijn, omdat de rem het niet aankan.
De Rohloffnaaf is in dit gezelschap een buitenbeentje: niet alleen vanwege de 14 versnellingen, maar ook omdat dit een naaf is die ontworpen is voor veeleisende mountainbikers ipv voor stadfietsen. Hij is daarom nauwelijks zwaarder als een gewone 7 versnellingsnaaf, zit vol met echte tandwielen en naaldlagers, is voorzien van een snelspanner voor het snelle wielwisselen, en alleen te voorzien van een schijfrem ipv een trommelrem. Dat heeft uiteraard zijn prijs, in dit geval vanaf zo'n 900€.
Het rendement van de Rohloffnaaf is vergelijkbaar met een derailleurfiets, zeker als vuil en slijtage hun werk gedaan hebben. Nadelen zijn er natuurlijk ook, zo komen er in lage versnellingen knorrende geluiden uit de bak, past de draaigreep in principe alleen op een atb stuur (met fantasie of geld zijn daar wel oplossingen voor te verzinnen) , en hoef je aan reparatie onderweg niet te denken als er iets grondig mis gaat. De kans daarop lijkt tegenwoordig acceptabel, de problemen die je hoort gaan voornamelijk over de afdichtingen. Maar zonder olie schijnt de naaf het ook nog een jaar vol te houden.
Het bereik is meer dan 500% met stappen rond de 14%, ie 14 versnellingen tussen 26-34 en 48-12!
Bron: Marten Gerritsen, Gerritsen & Meijers, Ingenieurs, Framebuilding & Imports, Dorpsstraat 132, 9605 PD Kiel Windeweer, Netherlands, www.m-gineering.nl
