Uit FietsVakantieWiki

[bewerken] Inleiding

[bewerken] Situeringskaart

[bewerken] Fietsen in Spanje

[bewerken] Het land en de mensen 

[bewerken] Bevolking en taal

[bewerken] Communicatie met de lokale mensen

• Met Engels kom je niet zover, Frans wordt vaker gesproken.
• Het is handig om wat Spaans te spreken vooral als je het binnenland of de kleinere bergdorpjes opzoekt. Uitzondering zijn de toeristische kustplaatsen waar het misschien zelfs nog wel met Nederlands lukt.

[bewerken] Gastvrijheid mensen

• Spanjaarden zijn vriendelijk en behulpzaam, soms afstandelijk maar toch gastvrij.
• In de toeristische gebieden, en dan vooral het kustgebied, is de bevolking minder aardig.

[bewerken] Veiligheid

[bewerken] Geld

• In Spanje wordt betaald met de Euro.

• Met pinpas en creditcard kun je overal geld opnemen. Verwacht echter niet diep in het binnenland in ieder dorpje een pinautomaat. De creditcard wordt steeds vaker geaccepteerd maar niet in de kleinste plaatsen.

[bewerken] Visum

Niet vereist voor inwoners van de Europese unie, uw gewone identiteitskaart volstaat.

[bewerken] Communicatie

[bewerken] Internet

Mijn ervaring met een fietstocht door Andalusië (september 2009) langs verschillende hotels, is dat alle hotels waar we logeerden over internet beschikten. Dit waren 2- en 3-sterren-hotels in Malaga, Ronda, Granada, Antequera, Colmenar, Ardales en Alhama. Allemaal beschikten ze over WiFi, behalve 2 hotels. Eén had een internetkabel in de meterkast voor gasten, en bij het hotel in Ronda mocht ik gebruik maken van het gratis WiFi in een collega-hotel vlakbij. Nergens werd het internetgebruik in rekening gebracht.

[bewerken] Telefoon, GSM

[bewerken] Post, poste restante

[bewerken] Fotoverzameling

Op het vakantie eiland Tenerife is het rond de vulkaan heerlijk fietsen. Dit is de weg richting het plaatsje Masca.

http://picasaweb.google.be/hermano.pilar/FietsreisSpanje2009#

Foto's fiestreis van Girona naar Torremolinos, met een treintrip naar Cordoba Van 21 april tot 18 mei 2009

[bewerken] Speciale bezienswaardigheden

[bewerken] Fietsen

[bewerken] Hoe er te komen

[bewerken] Per vliegtuig

2011: Spanje is wat lastiger geworden per vliegtuig, omdat je bij het vertrek zelf verantwoordelijk bent voor het door de scanner halen van je fiets. En de opening van die scanner is meestal te klein voor een randonneur met 28" wielen. Daarom moet je meestal een of twee wielen eruit halen, die aan je frame binden, en op die manier het hele zaakje door de scanner laten gaan. Als je geluk hebt loopt er een medewerker rond die je erbij helpt, maar soms moet je het zelf maar zien te redden.

• Verscheidene luchtvaartmaatschappijen, zoals Ryanair, Virgin, KLM, Transavia en Iberia vliegen op Barcelona, Girona, Malaga, Granada, Tenerife en Madrid. Het meenemen van de fiets is per maatschappij verschillend en is aan verandering onderhevig. Altijd verstandig om bij het boeken naar de voorwaarden te informeren.
• Het vliegveld van Girona is klein en overzichtelijk, makkelijk te bereiken/verlaten over niet al te drukke wegen. Ryanair vliegt vanaf Eindhoven, Maastricht, Charleroi en Weeze (D) op Girona, Transavia vanaf Rotterdam.
• Pepper (2007): "Madrid Luchthaven is lastig te verlaten met je fiets. Welnu, vandaag had ik wat tijd over op Barajas Airport om een 'uitweg' te vinden. (1) Ga naar Terminal 2 (Spanair en Air Europa), volg daarbij P5 (parkeergarage 5). (2) Wanneer je Terminal 2 verlaat om de voornoemde parkeergarage in te gaan dan ligt daar een blauwe voetgangers/fietsbrug die je mooi aan de andere kant van alle snelwegen zet. Je komt dan weliswaar op, hoe kan het ook anders, weer op een parkeerplaats aan maar dan wel aan de 'goede' kant. Je kan dan vanuit het dorp Barajas Pueblo via Avenida Logrono naar Madrid fietsen. Bert Sitters heeft in zijn reisboekjes deze weg ook al aangegeven."  
• Naar Madrid Luchthaven is het ook moeilijk om te komen met de fiets. Vanuit het noorden is er een tunnel waar je niet doorheen mag fietsn. Je kunt als volgt bij de terminals komen. Rij naar het plaatsje Paracuellos de Jarama tot aan de tunnel. Pak de bypass. Je draait nu onder de weg door waar je zojuist op reed. Dit is een onverharde weg. Deze weg gaat helemaal langs het vliegveld. Maar je hebt een mooie natuur aan je rechterhand (konijntjes, diverse roofvogels en hagedissen die wegschieten). Je blijft stug doorfietsen tot je aan je rechterhand de toegangspoort naar de Iberia werkplaats ziet en dan ook weer op het asfalt terechtkomt. Je hebt dan ongeveer 5 kilometer gravel gehad. Rij de asfaltweg af en ga tussen 2 restaurants door naar rechts. Je rijd nu parallel aan de A2 nog steeds met de klok mee. Op de rotonde neem je de eerste afslag. Eigenlijk blijf je zo dicht mogelijk tegen de startbanen. Uiteindelijk kom je dan bij de terminals.
• Ook Malaga luchthaven was altijd berucht bij fietsers omdat je er alleen via de snelweg kon (weg)komen maar nu (2010) is er ook een weg aan de noordkant richting Zapata. Even naar de rotonde aan de zuidkant en van daar terug naar het noorden. Wordt vast ook een drukke weg maar dit is veel beter te doen.
• Bert Sitters: Er is een nieuwe treinverbinding tussen de stad Madrid en de nieuwe terminal T4 van de luchthaven Madrid-Barajas. Deze terminal waarop Iberia en Vueling worden afgehandeld ligt wat extrentrisch ten opzichte van de overige terminals.
  De Cercanías-trein gaat een keer per 30 minuten. In deze trein kunnen beperkt fietsen mee. De reistijd van de luchthaven naar het noordelijk station Chamartín bedraagt 11 minuten. Op dit station vertrekken de regio- en mediadistancia(MD)-treinen met ruimte voor de fiets naar de noordelijke helft van Spanje, zoals Avilá, León, Vitoria, Burgos, Valladolid, Salamanca, Zamora, en Zaragoza. Dit station ligt nog ten noorden van het Bernabeu stadion van Real Madrid en is dus wat verder van het centrum af. De trein stopt ook op station Atocha. Dit grote station ligt aan de zuidkant van het centrum, vlakbij het Prado. De reistijd vanaf de luchthaven bedraagt 25 minuten. Vanaf dit station vertrekken de treinen met ruimte voor de fiets naar o.a. Cuenca, Valencia, Alcázar de San Juan, Andalusie (Jaén), en Extremadura (Plasensia, Cáceras, Mérida, Badajoz en Zafra).

[bewerken] Per boot

• Spanje is vanuit Marokko en Italië per boot te bereiken. Op http://www.seabridges.com is over enkele van deze veerverbindingen informatie aan te treffen.

[bewerken] Per bus

• Er gaan in de zomerperiode rechtstreekse fietsbussen naar St. Jean Pied (Franse grens) en Pamplona ( http://www.fietsvervoer.nl ).
• Voor degenen die de Pyreneeën niet over willen fietsen: er is een dagelijkse busverbinding van Oloron-Ste. Marie (F) tot Canfranc Estacion en vervolgens per trein naar Jaca (en verder tot Zaragoza). De fiets kan onderin de bus en op de daarvoor aangegeven plaatsen in de trein. Kost ongeveer 10 euro, fiets kan gratis mee. Frequentie 1-2x per dag, zie SNCF en RENFE websites voor de dienstregelingen.

[bewerken] Per trein

• Het is lastig om met de trein tot in Spanje te reizen. Veel doorgaande treinen in Frankrijk hebben geen mogelijkheid voor fietsen. De enige optie is om met de autotrein naar Narbonne te reizen en van daaruit per fiets naar Spanje te gaan.

Het is goed mogelijk om vanuit Nederland Spanje te bereiken met de fiets in de trein. In mei hebben we de Camino del Cid gefietst. Heen via Antwerpen naar Lille. In Lille de TGV! naar Paris Nord. Fietsen naar Paris Austerlitz. Nachttrein naar Irun. Pas 's middags met Regional naar Burgos. Terug was het eenvoudiger. Teruel-Barcelona met de Regional. Barcelona-Cerbère met de Regional. Nachttrein naar Luxemburg Stad. Aaansluitend rechtstreeks naar Leer (verbinding Nordeich-Norderney). En Leer-Groningen. Prima te doen.

[bewerken] Apart transport voor de fiets uit Compostella

Een vraag, die wel vaker terugkomt slaat op de terugreis uit Compostella, einddoel van veel pelgrim-fietsers. Vliegvervoer is mogelijk, maar er zijn geen rechtstreekse vluchten tussen Santiago en Zaventem of Schiphol. Dus wordt het transit in Madrid of Barcelona, met alle risico's vandien bij het overladen van de fiets op de tweede vlucht. Een alternatief vond ik bij een gepensioneerde Luikenaar, die met zijn bestelwagen fietsen terughaalt uit Compostella en ze bepakt en beladen terugbezorgt bij je thuis. Hij heeft een contactadres in Santiago, waar je de fiets kan achterlaten en enkele weken later staat hij ermee voor de deur. Kost zo'n 100 Euro. Je kan hem (in het Frans) bereiken op: Hubert Mathieu, +32-485-600384

Door een transportbedrijf uit Vessem wordt ook de fiets retour bezorgd. http://www.fiets-vervoer.nl/services.html

[bewerken] Lokaal Vervoer

[bewerken] Fiets op bus

• Voor het meenemen van de fiets in de bus zijn geen eenduidige regels of helemaal geen regels. Vaak ben je afhankelijk van de stemming van de buschauffeur. Soms wordt voor de fiets een extra bedrag gerekend.

[bewerken] Fiets op trein

Het meenemen van de fiets in de trein is gratis. Algemeen gelden de volgende regels:

• In AVE treinen kunnen geen fietsen worden meegenomen.
• In de regionale treinen en in de regio express kan de fiets gewoon mee.
• In langeafstandstreinen kan de fiets alleen mee in de nachttrein met couchettes onder voorwaarde dat de fiets zo klein mogelijk en goed verpakt is.
• In lokale treinen kan de fiets tot 15.00 uur mee en in het weekend de gehele dag.

[bewerken] Fiets op boot

• De fiets kan gratis mee op de binnenlandse lijnen van de Compaña de Trasmediterréneo naar de Balearen, Ceuta, Melilla en de Canarische eilanden en op de veerdiensten tussen eilanden onderling. Op www.seabridges.com is informatie aan te treffen over veerverbindingen tussen het vasteland en de Balearen, de Canarische Eilanden en Ceuta.

[bewerken] Liften met de fiets

[bewerken] Fietsroutes

[bewerken] Bestaande fietsroutes

• De  beroemdste Spaanse fietsroute is zonder twijfel de St. Jacobsroute naar Santiago de Compostela. Op http://caminodesantiago.consumer.es/etapa-de-rabanal-del-camino-a-ponferrada kun je het verloop van de route in Spanje zien met hoogteprofielen.
• Bert Sitters beschrijft twee historische fietsroutes: "El Camino del Cid" en "Via de la Plata". Meer informatie onder het kopje reisgidsen.
• De Hispania Route: 1300 kilometer dwars door Spanje, begint in het diepe zuiden in Malaga en eindigt net over de Pyreneeen in de Franse stad Pau. Deze route is beschreven door Kees Wisse (zie reisgidsen).
• Paul Benjaminse heeft twee routes in zijn "Onbegrends Fietsen"-serie: naar Barcelona en naar Andalusië (zie reisgidsen).
• Luc Oteman beschrijft bijna 3000 kilometers aan fietsroute in Andalusië in zijn boekje "Fietsen in Andalusië". Meer informatie op www.opdefiets.net .
• Uitgever Esterbauer publiceert twee routeboekjes: "Bikeline: Jakobs-Radweg" en "Bikeline: Radatlas Mallorca". Meer informatie op www.esterbauer.com .
• Kettler brengt verschillende Duitstalige fietsrouteboekje uit met routes in Spanje. Voor meer informatie en updates zie www.kettler-verlag.de .
• Op de website http://www.fietseninspanje.nl van Raúl González worden elf fietsroutes in Spanje in detail beschreven. Inclusief kaarten, hoogteprofielen en praktische- en achtergrond informatie.

[bewerken] Leuke trajecten

• Bij sommige plaatselijke toeristenbureaus en in de Spaanse reisboekwinkels zijn Spaanstalige mountainbike gidsen verkrijgbaar. Een daarvan is de "Guía de las rutas de El Legado Andalusía para bicicleta de montaña" met handige leesbare routekaartjes.
• De Pico de Veleta bij Granada is een beklimming die veel fietsers bijzonder aanspreekt. Meer informatie vind je op het forum: www.wereldfietser.nl/phpbb/viewtopic.php?t=2273
• "Wij fietsten in september 2003 drie weken in Andalusië en gebruikten hierbij 'fietsen in Andalusië' van Luc Oteman. We reden volgend traject:
  El Burgo - Benajoán - Arcos de la Frontera - Arcos - Rota - Sanlucar de Barrameda - Los Palacios - Sevilla - Córdoba - Castro Del Rio - ‘via verde de aceite’  - Alcalá la Real - la Zubia - Granada - La Calahorra - Trevélez - Granada - Almuñecar - Malaga
  We vonden Andalusië een heel mooie streek, wel pittig, alleen enkele valleien zijn vlak. De witte dorpjes, 'los pueblos blancos' zijn heel mooi in het landschap. Bekende zijn Arcos en Ronda, maar bijna elk dorpje schittert vanop de fiets uit de verte door zijn witte huizen. Ten oosten van Granada vind je de Alpujarras, met mooie landschappen. Je kan in enkele dagen een mooi rondje maken, Granada - Calahorra - Trevélez - Granada. Ook de rit van Granada naar Almunñecar is een aanrader en wordt niet voor niets la camina de cabras (het geitenpad) genoemd. Op deze weg kom je door een nationaal park, dat qua landschap aan Machu Picchu's inca-trail doet denken. Een andere speciale aanrader zijn de via verdes. Wij kruisten toevallig la via verde de aceite en fietsten een stuk op deze tot wandel- en fietsweg omgebouwde spoorweg. Je snijdt recht door het landschap en fietst valleien over langs spoorwegbruggen, wat mooie zichten oplevert. Meer info  over de groene wegen op http://www.andalucia.com/rural/walking/viasverde.htm."
• Andalusië leent zich ook heel goed tot off-road fietsen (zie hiervoor ook website van Luc Oteman http://www.opdefiets.net/ bij fietsverhalen 'met de mountainbike door de Sierra Segura').
• Qua cultuur kom je ook niks tekort met de steden Sevilla, Córdoba en Granada. Vermijd de zuidelijke kustweg om te fietsen, maar je kan er wel een strandje meepikken.

[bewerken] Kaart met foto-links

[bewerken] Wegen en verkeer

[bewerken] Staat van de wegen

• Het wegennet in Spanje is goed. Zeker op iets grotere wegen ben je verzekerd van goed asfalt. De allerkleinste wegen kunnen soms wat stukgereden asfalt hebben. Er zijn ook onverharde wegen.
• Op Tenerife zijn de wegen zeer goed en fraai aangelegd.

[bewerken] Dichtheid van het wegennet

In het gebied tussen Burgos en Teruel is de wegendichtheid enorm voor de hoeveelheid mensen en dorpen. Gevolg is fantastisch fietsen op lege wegen. Geen fietspad nodig. Gewoon met zijn tweeën naast elkaar fietsen met maximaal 1 auto per uur. Unieke ervaring.

[bewerken]  

[bewerken] Verkeersdrukte / gevaar

• Rondom grotere steden is het altijd druk, zelfs op de witte wegen. Het drukke verkeer is niet altijd te vermijden. Bij bepaalde steden, zoals Granada, kom je alleen via de snelweg de stad uit. Zorg dan dat je goed zichtbaar bent in het verkeer. De meeste drukkere wegen hebben vaak wel een zijstrook.
• Valencia is wel prima te verlaten. Als men vanuit de "Jardines del Turia" naar het westen fietst (dus van de kust af), sluit deze naadloos aan op de "carril-bici del Parc Fluvial del Turia". Een fietspad ongeveer 25 km de stad uit en dat voorbij dorpje "Ribarroja de Turia" gaat. Ik heb deze ervaring ook doorgegeven aan www.fietseninspanje.nl, zie daar de omschrijving in omgekeerde richting.
• Je kunt niet altijd afgaan op de kaart. Soms zijn ook de rode wegen erg rustig en zijn de gele wegen door verbreding racebanen geworden. Veel kleinere wegen zijn opnieuw geasfalteerd en verbreed en daardoor veel drukker geworden.
• De ervaringen met Spaanse automobilisten zijn positief. Op kleinere wegen wordt meestal redelijk rustig gereden. In het algemeen wordt ruim ingehaald en vaak blijft men achter je wachten indien dat nodig is.
• Op Tenerife is er weinig verkeer.

[bewerken] Aanwezigheid (vrijliggende) fietspaden

• Fietspaden zul je in Spanje weinig vinden. Barcelona kent enkele fietsvoorzieningen. In Córdoba is soms een fietspad op de weg getekend en bij de uitbreiding van de stad worden heuse fietspaden aangelegd. Op Mallorca wordt veel gefietst en er verschijnen steeds meer fietspaden en fietsstroken langs drukke snelwegen. Sevilla heeft een aantal doorgaande wegen in de stad voorzien van (groene) fietspaden, maar of dit de fietsveiligheid bevordert.... Een fiets met bepakking is toch iets anders dan de snelle ATB's en racefietsen die er meestal gebruik van maken.
• De fietspaden zijn regelmatig van beton. Men wil deze nogal eens verven (groen/roze in omgeving Valencia). Wees erop bedacht dat deze met regen spekglad kunnen worden! Onlangs hoorde ik dat een echtpaar onderuit is gegaan en dat één van hen er een verbrijzelde elleboog aan over heeft gehouden.
• Over voormalige spoortrajecten verschijnen in Spanje steeds meer fietspaden, de zgn. vias verdes: http://www.viasverdes.com/

[bewerken] Bewegwijzering

• De bewegwijzering is vaak alleen aanwezig op de hoofdwegen. Op binnenwegen ontbreekt deze vaak.
• Leon: "Net als in Italië is de jacht hetgeen dat tot meer bordjes heeft geleid dan wat dan ook. Coto privado de caza [begrensd privé jachtterrein] heet het hier. Er staan er veel van, heel veel."

[bewerken] Beste fietsperiode

[bewerken] Seizoenen (droog / nat)

• Voor- en najaar: Dit is de beste tijd om te fietsen. In september (en soms ook nog wel oktober) is de temperatuur nog rond de 25 à 30 graden. In het voorjaar is het groener en staat er veel in bloei. In het najaar zie je prachtige herfstkleuren. In de bergen kunnen de temperaturen, met name 's nachts, wel fris zijn.
• Zomer: In juli en augustus kan het overal zeer heet worden, temperaturen boven de 40 zijn geen zeldzaamheid. Ook in de bergen, behalve de Sierra Nevada en Sierra Gredos. Op windstille dagen kan bergop fietsen midden op de dag te warm worden. Het Cantabrisch gebergte en de Costa Verde (Galicia, Asturias, Cantabrie en Baskenland) hebben een klimaat dat vergelijkbaar is met Bretagne en Ierland. De zomers zijn hier redelijk koel. In dit deel van Spanje kun je ook in de zomer goed fietsen.
• Winter: Op Tenerife is het in januari heerlijk fietsweer. De middagtemperaturen variëren dan van 18 tot 23 graden op zeeniveau. Bij slecht weer is het aan de andere zijde van de Teide meestal wel zonnig. In Las Cañadas is het boven de 1800m altijd zonnig.

[bewerken] Toeristisch hoogseizoen

[bewerken] Heersende windrichtingen

[bewerken] Gemiddelde temperatuur

[bewerken] Onderdelen en reparatie

[bewerken] Reserveonderdelen

[bewerken] Fietsenmakers

[bewerken] Leven

[bewerken] Overnachten

[bewerken] Campings – wildkamperen - natuurcampings

• In Spanje zijn, behalve aan de kust, de afstanden tussen de campings groot. In Andalusië liggen de meeste campings aan de kust en in de aantrekkelijke berggebieden. Campings zijn er behoorlijk comfortabel en hebben bijna allemaal een zwembad. De ondergrond is er altijd erg hard, speciale (rots)pennen zijn aan te bevelen. Camping Cortijo bij Cazorla is een van de weinige campings met groen gras en een zachte bodem. Deze is dan ook zeer aan te bevelen.
• Andere campings in Andalusië, weg van de kust:
  • Ronda: aan de zuidkant van de stad.
  • El Chorro: net over de stuwdam. Niet ver van van:
  • Ardales: Aan het stuwmeer Embalse de Conde de Guadalhorce, vanaf Ardales wel even klimmen!
  • Humilladero: gloedjenieuw (2010). Met overvliegende flamingo's vanwege het vlakbij gelegen zoutwatermeer Fuente de Piedra.
  • Antequera: aan de weg naar Villanueve de la Concepción.
• Wild kamperen is op veel plaatsen goed mogelijk, vooral bij de vele stuwmeren. In de hitte en droogte van zomer en najaar moet je er rekening mee houden dat rivieren en bronnen zijn opgedroogd, het water in stuwmeren staat dan erg laag. Houdt rekening ermee dat in Spanje veel bossen in particulier eigendom zijn.

[bewerken] Jeugdherbergen

In Barcelona uitstekende jeugdherberg Père Tarres (Numancia)getroffen. Voordeel van jeugdherbergen is dat je je fiets altijd prima kunt stallen. En slapen op een slaapzaal maakt je jaren jonger.

[bewerken] Guesthouses

[bewerken] Lodges

[bewerken] Appartementen

Overnachten in een appartement in Barcelona vanaf 19 euro per nacht. Veel appartementen bieden de mogelijkheid voor het stallen van uw fiets achter gesloten deur. Voor meer informatie kijk op: [Appartement Barcelona Checkin]

[bewerken] Hotels

• In Spanje hebben de meeste dorpen wel een goedkoop hotel of pension (hostal) zodat je nooit bang hoeft te zijn geen slaapplaats te vinden. De fiets vindt altijd wel een plekje binnen.
• In Malaga kan het heel moeilijk zijn, vooral in de avond, om een betaalbare kamer te vinden.
• Op Tenerife hebben de meeste dorpen een pension. Langs de kust liggen veel grote hotels.

[bewerken] Particulieren

• Het aanspreken van inwoners van een klein plaatsje zonder hotel kan ook geen kwaad. De Spanjaard heeft nog wel eens een kamer of appartement over. Bovendien weet men ook altijd wel een plekje voor de tent.

[bewerken] Specifieke adressen

•  In Madrid is een leuke (veilige) camping aan de zuidzijde van Parque Juan Carlos I. Van hieruit is het vliegveld Barajas goed te bereiken. Op tien minuten lopen vind je het metrostation Canillejas. Camping Osuna, straat Jardines de Aranjuez. tel. 91-7410510.
  

[bewerken] Eten en drinken

[bewerken] Kookbrandstof

• Alles is goed verkrijgbaar.
• Afgelopen zomer (2010) in het noorden van Spanje geen vervangende gasflesjes van CampingGaz  met kliksluiting kunnen vinden, uit arremoede maar weer overgegaan op prikflesjes.

[bewerken] Vegetariërs

• De vegetariër komt er wat bekaaid vanaf, maar er zijn wel gerechten te vinden. Voor kleine hoeveelheden groente en pasta kun je heel goed terecht in de kleine mercados. In de grote supermarkten kun je verse en soms diepvriesgroente laten afwegen maar vaak is de groente in grotere hoeveelheden voorverpakt.

[bewerken] Markten

[bewerken] Supermarkten

• Er komen steeds meer supermarkten, vaak aan de rand van het kern. Elk dorpje heeft wel een winkeltje voor de noodzakelijke voedingsmiddelen.
• Zorg dat je tijdig inkopen doet. Tussen 14.00 en 17.00/18.00 uur is het siesta en zijn alle winkels dicht. In die tijd kun je je wel tegoed doen aan allerlei kleine hapjes (tapas) in bars/cafés/restaurants.

[bewerken] Kraampjes op straat

[bewerken] Restaurants

• Uit eten gaan is goedkoop maar kan vrij eenzijdig zijn. Tijdens de siesta en 's avonds vanaf 21.00 of zelfs 22.00 wordt gegeten. Kan je tot die tijd niet wachten, dan kan je je vaak te goed doen aan de overheerlijke tapas. Ook tussen de middag kun je een warme hap bestellen in cafeetjes.

[bewerken] Drinkbaar water

• Kraanwater kun je bijna overal drinken maar in veel steden, dorpen en soms ook op campings smaakt het water vaak slecht omdat er chloor inzit. Water in fonteinen in de bergen en op dorpspleinen smaakt meestal wel goed. Indien dit geen drinkwater is dan staat het vermeld: "agua no potable". In de nazomer kunnen veel bronnen opgedroogd zijn vanwege de droogte.
• Campings hebben nog wel eens 2 systemen: drinkwater en douchewater.
• Water in flessen is overal te verkrijgen in winkels, bars of benzinestations.

[bewerken] Inentingen & gezondheid

[bewerken] Veelvoorkomende ziekten

[bewerken] Verplichte inentingen

[bewerken] Nuttige inentingen voor fietsers

[bewerken] Nuttige zaken in de reisapoteek

[bewerken] Beschikbaarheid hospitalen / dokters

[bewerken] Gevaren (verkeer / natuur)

Formeel is het verplicht om buiten de bebouwde kom een fietshelm te dragen. Volgens de wet zijn er drie mogelijkheden om van deze plicht af te wijken:

1. op lange, stijgende hellingen
2. wanneer het extreem warm is
3. om medische redenen
4. professionals

Uit reacties van fietsers blijkt dat de politie niet goed weet hoe de wet te handhaven en waardoor er in de praktijk weinig wordt opgetreden tegen fietsers die geen helm dragen: 

• Spironski: "Wij hadden wel steeds een helm mee, maar droegen het ding slechts zelden. Nooit problemen mee gehad. We kwamen zelfs een Belg tegen die helemaal niet wist dat een helm verplicht is en dus al meer dan een maand in Spanje rond reed zonder helm, maar daar ook nog nooit over was aangesproken. Volgens ons gaat de politie er dus erg soepel mee om." 
•  Avic (2008): "afgelopen zomer fietsten wij door de Pyreneeen. Na ruim een week gefietst te hebben werd het weer wat warmer , om niet te zeggen Spaans warm. Rond het middaguur verdwenen de meeste Spanjaarden om van hun siesta te genieten. Hadden wij misschien ook moeten doen maar we gaan altijd wat langer door......Bij het binnenrijden van Jaca wees een agent in zijn auto naar zijn hoofd en ik dacht ook; " wij zijn toch gek dat we met deze hitte doorfietsen" Christine begreep me niet zo goed maar kon er ook wel om lachen...........tot dezelfde agent weer langszij kwam en nu echt duidelijk maakte dat het hem om de helm te doen was....en ja, die moest dus op het hoofd! Zo zijn de regels en zo worden ze heeeel soms gehandhaafd."

[bewerken] Informatiebronnen

[bewerken] Reisverslagen

Verslagen in tijdschriften

• Bregje Boschker "Van de Pyreneeën naar Portugal." De Wereldfietser (Zomer 2007) pp. 10-11.
• Sebastian Schutyser "1600 kilometer door Spaans gebergte: Op de fiets naar Cabo Finisterra." Op Pad (Nr. 4, 2007) pp. 98-103.
• Julian Ruíz Corostola "Asturië: Een groen koninkrijk tussen zee en bergen." De Wereldfietser (Zomer 2007) pp. 12-13.
• Roel Kalter "Mijmerend in zinderend Spanje: Alleen op vakantie per superaanbieding." De Wereldfietser (Voorjaar 2007) pp. 20-21.
• Cees Hauwert "Van Hilarius via Sant Hilari naar de Spaanse Zuidkust: Een fietstocht als rite de passage." De Wereldfietser (Voorjaar 2007) pp. 22-23.
• Paul Duijvensz "In de voetsporen van El Cid: Op de fiets van Burgos naar Valencia." De Wereldfietser (Voorjaar 2007) p. 24.
• Jan Willem de Pater "Hoger, hoger: In m'n eentje van Alicante naar Sevilla." De Wereldfietser (Voorjaar 2007) pp. 25.
• Nanda Raaphorst "Hier gebeurt niets: Fietsen door stil Spanje." Op Pad (Juli/Augustus 2006) pp. 44-49.
• Tessa Groot "Weerzien in Madrid: Langs oude wegen en pelgrimsteden." De Wereldfietser (Zomer 2005) pp. 6-7.
• Liljan Verstraeten "Van Bouwel naar Barcelona." De Wereldfietser (Voorjaar 2005) p. 6-7.
• Sebastian Schutyser "El Paisaje Seco: Op de pedalen in Guadalajara en Soria." Op Pad (April 2004) pp. 36-41.
• Kees Swart "Quieto Andalucía." Op Pad (Oktober 2003) pp. 58-63. Zie ook www.keesswart.nl/fietsreportages.htm .
• Marc Peeters "De Angliru: mijn zwaarste klim." De Wereldfietser (Zomer 2003) p. 20.
• Bert Sitters "La vía de la plata: Op de fiets van Sevilla naar Santiago de Compostela." Op Pad (Januari 2003) pp. 50-56.
• Tjeerd Visser "Trans Tenerife mountainbike tour: een mannenverhaal." Op Pad (September 2002) pp. 68-73.
• Dominique Elshout "Vragen over de Bekende weg: Santiago de Compostela." Op Pad (Augustus 2001) pp. 70-75. 

Weblogs

• Verhalen, foto's en filmpjes uit Spanje: toko-op-fietsvakantie.nl

• Op de link http://www.fietseninspanje.nl/routes/gua-val.html is een mooi verhaal te vinden over een gezin dat voor het eerst op fietsvakantie gaat. Ze vliegen er onmiddellijk in en fietsen van Guadalajara naar Valencia.
• Fietsvakantie Andalusië 2008 Henriëtte en Harry: http://www.fietsvakantielinks.nl/harryopdefiets/Andalusie%202008.html
• JW & Gu fietsten met Oud & Nieuw 2006/2007 een rondje door Andalusië: http://www.fietsenineuropa.nl .
• Jos Amsing geeft een foto-impressie van zijn fietstocht in Andalusië (2006) op http://www.josinandalusie.blogspot.com .
• Koen en Wendy fietsen in 2006 de route "Sierras del Segura – Costa Almeria" van Raúl González' "Fietsvakanties in Zuid- en Midden-Spanje": www.wereldfietser.nl/phpbb/viewtopic.php?t=4809 .
• Een discussie over de beklimming van de Pico de Veleta vind je op www.wereldfietser.nl/phpbb/viewtopic.php?t=2273 .
• Audrey fietste in juni/juli 2006 door zuid- en midden-Spanje: http://www.audreytracks.nl .
• Marc en Jonne Zoutendijk fietsten verschillende keren in Spanje: http://www.xs4all.nl/~marcz/fietsen.html .
• Ons oud bestuurslid Bert Sitters heeft met zijn fietsroute El Camino del Cid ook Valentijn van den Berg aangestoken! Zijn reisverslag (ook over fietsen El Camino del Santiago de Compostela en een route van Najera naar Santo Domingo de Silos) en algemene Spanje informatie lees je op: http://www.valentijnvandenberg.nl .
• Jan en Janny fietsen in 2003 in de omgeving van Valencia: http://www.casamundo.net/bicycle.html .
• Frank zette Andaloesië op zijn fietskaart in twee grote fietslussen vanuit Málaga.
  De Camino Francés dan, onderdeel van zijn pelgrimsroute over de Pyreneeën tot Santiago de Compostela vind je onder Xacobeo
• Peter de Rijk en Annemarie Verhallen hebben in Spanje gefietst (2001): http://www.dewijdewereld.net/index.htm .
• Van Kees en Corrie is een fietsreportage over Andalusië te lezen (2000): http://www.keesswart.nl/fietsreportages.htm .
• Dick en Els fietsten door vele landen, waaronder Spanje: http://www.dickenels.nl .
• Minko Oh befietste de Picos de Europa, een rondit door Spanje, de Pyreneeën en op Mallorca: http://wizardofoh.nl . Luddo Oh heeft op alle Canarische eilanden gefietst en verder in de Pyreneeën, Andalusië en op Mallorca: http://www.luddo.nl .
• Fietsjunks Elmar & Ellen fietsten in een kleine twee weken van Malaga naar Faro, een fotoverslag vind je hier: Ellen van der Zwan Fotografie - http://www.ellenvanderzwan.nl/fotografie/spanje.html
• "Lonely Cyclist" Erik Nomden fietste van Nederland naar Santiago de Compostela en daarna door naar Gibraltar: www.lonelycyclist.rtij.nl/Nlspajournal2.htm. Uitgebreid reisverslag met veel foto's.

Video's

• Op Vimeo vind je video's van reizen van Wereldfietsers van én over de gehele wereld. http://vimeo.com/groups/wereldfietser .
• -Primavera en Andalusia - Video van Blanche en Douwe van een fietsreis van twee weken door onbekend Andalusie in het voorjaar van 2009. http://www.vimeo.com/6091330

[bewerken] Landkaarten

• Michelin, Spanje en Portugal (1:1.000.000)
• Michelin (1:140.000 - 1:400.000). Kaarten van verschillende streken.

Sept. 2009: wij gebruikten voor Andalusië Michelin 'Costa del Sol' 1:200.000 (nr 124). Die beviel goed, geeft goed mooie fietsroutes aan.

• Freytag&Berndt (1:30.000 - 1:500.000). Kaarten van verschillende streken.
• Insight (1:115.000 - 1:335.000). Kaarten van verschillende streken.
• Reise Know How (1:75.000 - 1:650.000). Kaarten van verschillende streken.
• Marco Polo, Tenerife (1:150.000).
• Van Catalonië zijn er topografische kaarten in digitale vorm beschikbaar op www.icc.cat/vissir/home.php . De schaal varieert van 1:5.000 - 1:250.000 met luchtfoto's.
• Een online kaart van héél Spanje, die, naarmate je verder inzoomt, steeds gedetailleerdere topografische kaarten en luchtfoto's toont: http://sigpac.mapa.es/fega/visor
• Op http://www.wikiloc.com/wikiloc/spatialArtifacts.do hebben ze bovenstaande kaarten databases (en diverse andere van Spanje en ook Frankrijk) gecombineerd met Google Maps. Deze interface werkt veel prettiger en is sneller en overzichtelijker dan de bovenstaande twee. Ook zijn op wikiloc.com (GPS tracks) van fietsroutes (vnl Spaanse) te vinden en is het mogelijk die toe te voegen. Een aanrader dus voor degene die in Spanje wil gaan fietsen.
• In dit forum worden diverse (GPS) topokaarten besproken: http://www.foromtb.com/f53/si-buscas-o-tienes-mapas-mira-aqui-426748.html

[bewerken] Reisgidsen

[bewerken] Boeken

• Polly Evans (2005) "Tapas en trappers: Op de fiets dwars door Spanje." Uitg. Luitingh-Sijthoff.
• Lyda Warmerdam (200?) "Fietstocht naar Santiago de Compostela: Pelgrimstocht met hindernissen." Uitg. T&C Grafische Produkties, Nieuw Vennep. In De Wereldfietser 2004-2 staat een recensie op pagina's 38 en 39.
• Josie Dew: De wind in mijn wielen , Uitgeverij Arena, ISBN: 9069744937. Het gaat hier om een verhalenbundel, waaronder twee verhalen die zich in Spanje afspelen.

[bewerken] GPS tracks

Een uitgebreide collectie van Spaanse GPS tracks is te vinden op http://www.wikiloc.com

[bewerken] Nuttige links

Algemeen

• www.travelbybike.be : Reisverslagen, routetabellen, detailkaartjes, landeninformatie en foto's van meer dan 10 fietsvakanties, waaronder door Spanje. Daarnaast ook informatie over fietsvakanties tijdens zwangerschap, fietsmateriaal en fietsvervoer.
• http://www.fietsvakantielinks.nl/Landen/Fietsvakantie%20Spanje.html : veel links met fietsvakantieinfo Spanje, o.a routes, kaarten, gidsen, GPS, overnachtingen en vervoer, etc.
• http://www.fietsvakantiepagina.nl/spanje.html
• http://www.trentobike.org/Countries/Spain : De Trento Bike Pages bevatten veel algemene fietsinformatie over Spanje, met ook aandacht voor de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela (Engelstalig).
• http://www.opdefiets.net : Informatie van Luc Oteman over fietsen in Spanje.
• http://www.spaansverkeersbureau.nlSpaans Verkeersbureau: Laan van Meerdervoort 8; Den Haag; (070) 346 5901
• http://www.andalucia.com : diverse Engelstalige informatie over Andalusië. <span />
• http://www.landenkompas.nl/spanje, canarische eilanden, balearen : Belangrijke en nuttige reisinformatie

Overnachtingen

• http://www.spain.info : Een omvattende site met o.a. een zéér uitgebreide lijst van de hotels, hostals, casas rurales, e.d.
• http://www.guiacampingfecc.com : De officiële lijst van de Spaanse kampeerfederatie. http://www.fietsvakantiewinkel.nl : voor meer informatie over fietsbussen richting Spanje
  
• http://www.costabrava-ok-apartment.com/nl : Overzicht goedkope appartementen in Costa Brava, in alle badplaatsen aan de Spaanse kust.
  

Routes

• http://www.fietskaartinformatiestichting.nl       De Fietskaart Informatie Stichting brengt verschillende routeboekjes uit.
• http://www.fietseninspanje.nl :  Elf mooie routes over rustige weggetjes in detail beschreven, plus praktische en achtergrond informatie.
• Een netwerk van bewegwijzerde fietsroutes op Mallorca: http://www.illesbalears.es/ing/majorca/cycling-tourism.jsp?SEC=CTU
• Fietspaden over oude spoortrajecten: http://www.viasverdes.com/GreenWays
  

Fietsverenigingen

• Amics de la Bici: Carrer Demostenes 19; Barcelona; http://www.amicsdelabici.org . Fietsvereniging die tochten en grote fietsdemonstraties organiseert.
• Pedalibre: Calle Compomanes 13 - 2 Izquerda; Madrid; http://www.pedalibre.org . Fietsorganisatie met als doel: promoten fietsgebruik in Madrid en fietsen voor plezier.

[bewerken] Tips