2004 - Groepstocht: Rivierentocht
Uit FietsVakantieWiki
Inhoud |
[bewerken] Groepsfietstocht: Rivierentocht (6-12 Juni 2004)
[bewerken] Steekkaart
[bewerken] Route
De route is xxx km en maakt een lus van xxx over xxxx naar xxx.
[bewerken] Moeilijkheidsgraad
Tekst
[bewerken] Route en bewegwijzering
Tekst
[bewerken] Etappe-indeling
- Dag 1: Nieuwkerke (Verzamelen)
- Dag 2: Nieuwkerke – Torcy (département Pas-de-Calais), 90 km
- Dag 3: Torcy – Torcy, 110 km
- Dag 4: Torcy – Authie (département Somme), 80 à 90 km
- Dag 5: Authie – Hargicourt (département Aisne), 80 à 90 km
- Dag 6: Hargicourt – Petite Forêt/Valenciennes (département Nord), 70 km
- Dag 7: Petite Forêt – Kortrijk, 43 km
[bewerken] Hoe kom je er
Met de auto:
Met de trein:
Ander:
[bewerken] Vervoer ter plaatse
Busverbindingen:
Treinverbindingen:
Ander:
[bewerken] Kaarten en gidsen
Tekst
[bewerken] Logies (Overnachtingen)
- '1. Dag 1: Nieuwkerke - 'Zondag 6 juni
Verzamelen tegen 19 uur in: Vakantiehuis De Bosgeus, Dranouterstraat 24, 8950 Nieuwkerke – Heuvelland.
Tel./Fax: 057/48.68.60
E-mail: de.bosgeus@pi.be http://www.bosgeus.com
Kamer + ontbijt: 14,50 €. Souper: Restaurant Chaplin, Markt 5, Nieuwkerke. Tel.: 057-44.45.07
- 2. Dag 2: Torcy - Maandag 7 juni
Gîte ‘Le Baladin’, 62 rue Principale, 62310 Torcy - Hervé et Sylviane CATRICE
Tel.: 00 33 3 21 90 62 51
e-mail: contact@lebaladin.fr
Website: www.lebaladin.fr
Overnachting zonder ontbijt: 12,00 € per persoon. Ontbijt: 3 €.
Avondmaal op 2,50 km voorbij Torcy: Auberge du Platane, 1 rue du Moulin, 62990 Royon. Tel.: 00 33 3 21.90.61.20. Prijs ‘plat du jour’ of voor steak met frites/salade: 6,50 €.
- 3. Dag 3: Torcy – Dinsdag 8 juni
Fietsrit h/t naar de monding van de Somme. Eventueel een alternatieve rit.
- 4. Dag 4: Authie - Woensdag 9 juni
Le Prieuré d'Authie, 10 rue de l'Abbaye, 80560 AUTHIE
Tel.: 00 33 3 22.76.46.80
E-mail: le-prieure-commune-authie@wanadoo.fr
Web:www.membres.lycos.fr/prieuredauthie/
Avondmaal en ontbijt in de prieuré. Halfpension: 23,00 € per persoon.
- 5. Dag 5: Hargicourt - Donderdag 10 juni
Maison D 'Hargicourt, 10 rue Caron, 02420 HARGICOURT Gîte de groupe: 21 bedden. Mme Joan SIMON -
Tel.: 00 33 3 23 09 58 58.
Huurprijs van de gîte voor een dag: 240 €. In Roisel op 6 km van Hargicourt is het dichtste restaurant. Groepsprijs voor het avondmaal.
- 6. Dag 6: Petite Forêt/Valenciennes - Vrijdag 11 juni
Ik reserveerde 7 driepersoonkamers in ‘Hotel Première Classe’, Rue Gay Lussac, Commercieel Centrum Auchan, 59464 Petite Forêt.
Kamerprijs: 32,00 €. Ontbijt: 4,00 €.
Centre Commerciale Petite Forêt: 0892-707218 HOTEL PREMIERE CLASSE, Rue Gay Lussac - ZAC Auchan, 59410 Petite-Forêt
Er zijn meerdere restaurants. Suggestie: het menu 8 € in ‘Buffalo Grill’: salade, steak haché (225 gram) met friet, en koffie met nagerecht. Het reusachtige warenhuis Auchan is open tot 22 uur.
- 7. Dag 7: Kortrijk - Zaterdag 12 juni
Jeugdherberg ‘Groeninghe’, Passionistenlaan 1A, 8500 Kortrijk
Tel.: 056-20.14.42 Overnachting in een (gedeelde) meerbedkamer (incl. lakens en ontbijt): 13,75 euro
[bewerken] Info
Tekst
[bewerken] Detail Fietsroute
[bewerken] Routebeschrijving
De route werd uitgestippeld m.b.v. de Franse wegenkaarten IGN (Institut Géographique National) op schaal 1:100.000 (nummer 1, 2 en 4)
Gebruikte afkortingen: 1RA: de eerste weg rechtsaf - T-LA: einde van de weg, linksaf - X-RD: bij kruispunt, rechtdoor - Y-RA: bij wegsplitsing, rechtsaf – R.O.: rechteroever – L.O.: linkeroever, telkens stroomafwaartse richting. O: oostwaarts. NW: noordwest. RA ‘Torcy’ = RA richting Torcy.
[bewerken] Dag 1: Samenkomst in Nieuwkerke
Zondag 6 juni 2004.
Samenkomst tegen 19 uur in ‘De Bosgeus’, Dranouterstraat 24, Nieuwkerke
[bewerken] Dag 2: Nieuwkerke – Torcy: 90 km
Maandag 7 juni 2004.
Dranouterstraat richting Markt. X-RA: Heirweg. T-LA: Kauwakkerstraat (met bordjes West-Vlaamse Bergenroute) Altijd RD naar Bailleul (Belle). RD over de Markt. Aan rondpunt, RD op D24 naar Vieux-Berquin. T-RA op D947 en 2LA op D188 naar La Motte-au-Bois. T-LA op D946. Na bijna 3 km aan een bosparking, RA en door het ‘Bois de Nieppe’. Het wegje blijven volgen buiten het bos, tot: T-RA op D122 naar de drukke D916. De D916 oversteken en verder op D122 naar Thiennes. Verder langs de kerk. Links meedraaien op D122 ‘Aire-sur-la-Lys’, en RD op D122A ‘Aire’. Over de brug van de ‘Rivière de la Lys’ en op D194 door Pecqueur en Neufpré. Over het kanaal en 1RA (Rue de Merville). Bij rondpunt, RA: Rue St-Pierre en langs de kathedraal naar het centrum van Aire. Y-RA naar het marktplein van Aire-sur-la-Lys. Van het marktplein, RD – aan verkeerslichten: X-RD op D157 ‘Therouanne’. 1RA: ‘Moulin-le-Comte’. Y-RA op D196 over het Leiebrugje naar Rincq en RD op D192 naar Rebecques. In de draai naar links, verlaat de D189 en Y-RA (W) op wegje met bord ‘7 ton’. T-LA naar Thérouanne – in Thérouanne, T-LA op D141. Voorbij de kerk, RA: ‘Circuit de la Lys’ of ‘Rue de Nielles’. Y-RA: ‘Chemin de Delettes’ – Y-RD en X-RD langs Delettes hoog in de vallei van de Lys. Bij Ponche, T-LA en 100 meter verder, RA op D104 door Reclinghem en Vincly naar Matringhem. Vlak naast het café ‘Rendez-vous de Pêcheurs’, RA (Rue du Moulin) langs de Leie. T-RA op D133E1 langs Hézecques. T-RA op D130 richting Lugy. Met zicht op het kerkje van Lugy, LA: ‘Rue de Verchin’ (= wegje met bord ’10 ton’). Dit wegje leidt naar de merkwaardig scheve kerktoren van Verchin. Vandaar RA (NW) op D93 naar Fruges.
In Fruges langs de kerk en T-RA op D928. Aan verkeerslichten, X-LA (Vallée de la Créquoise) en T-LA ‘Créquy’: even verder RA ‘Vallée de la Créquoise’ op D130. Blijf de D130 volgen tot Torcy, en de gîte ‘Le Baladin’, links van de weg.
[bewerken] Dag 3: Torcy – Rue - Baai van de Somme – Montreuil-sur-Mer – Torcy: 110 km
Dinsdag 8 juni 2004.
Verder op D130 in de Créquoise vallei naar Beaurainville. [Opgelet: in Lebiez op D130 blijven!]. Door Beaurainville op D130. [Vlak voor het kruispunt, bevoorrading in de Champion supermarkt] Op D130: X-RD naar Campagne en X-RD naar Buire-le-Sec. Aan rondpunt LA op D139 naar Maintenay. T-RA op D119, na 200 meter, LA (met pijl ‘Abbaye de Valloire’) en over de Authie naar de D192. LA op D192 naar de Abbaye en de Jardins de Vaucelles. Terugkeren op D192 naar Nampont - LA op N1 en direct RA op D485 naar Fresne, onder A16. T-LA op D85 door Villers-sur-Authie. Y-RA op D85 naar Rue: T-RA over het spoor en naar ‘Centre Ville’. [Het ‘Office de Tourisme’ bevindt zich links van de weg] Vanuit het centrum (kerk en Belfort), even terug en scherp RA ‘Le Crotoy’. Aan verbodsteken, X-LA. Aan rondpunt RA op D4 ‘Le Crotoy’. De D940 oversteken, en direct LA op wegje met bord ‘Balifour’. T-LA ‘Le Crotoy’. Vlak voor Le Crotoy, X-RA op D4 en volg de fietsroute met de kluut (vogel) en ‘Parc Ornithologique’. Na 1 km, aan het rondpunt bij Le Crotoy, schuin RD en door het duinenzand naar de immens grote wadvlakte van de Sommebaai. Wandel op het wad met de vele beekjes richting zee (rechts)
Terug naar het rondpunt. Hier LA op D4 en verder de fietsroute met de kluut volgen. [Links ligt ‘Le Marais’, een moerassige pleisterplaats van vogels en wilde Henson paarden]
Verder noordwaarts op D4: Y-LA (NW). T-RA (NO) op D204. Y-LA (NW) en Y-RA (NO) naar Froise. Volg nu de fietsroute met de bordjes van de eend (Circuit de Tadorne) langs het stadje Qued. Volg verder deze fietsbordjes naar Le Marais (NO). Verder NO en over de spoorweg naar Les Masures en naar Le Mairais Noirettes. Y-LA op D85 en 1RA (O) onder snelweg A16 en door Fresne en Flexicourt. T-LA op drukke N1 tot Nempont-St-Firmin. Hier RA op D119 richting Roussent. Y-LA (N) op D139E1 naar Boisjean. RD (N) en afdalen naar Ecuires en Montreuil-sur-Mer. [Mooi toeristisch stadje met vestingen (Remparts) en een Citadelle (Château de Montreuil)] Verlaat Montreuil zuidwaarts langs de spoorlijn, en fiets op de D439 via Brimeux naar Beaurainville. Aan het rondpunt, LA op D130 door Beaurainville naar Royon en de gîte in Torcy.
[bewerken] Dag 4: Torcy – vallei Canche – vallei Authie – gîte in Authie, 80 à 90 km
Woensdag 9 juni 2004.
Van Torcy op D130 naar Beaurainville. Een eind voor het centrum, LA langs de Canche. [Op het einde van de camping, ga even naar het kayak-circuit rechts] Over het Canchebrugje, en T-LA op D439 door Maresquel naar Hesdin. [Vlak voor Hesdin, bevoorrading in de ‘Hyper Champion’ rechts van de weg] Naar Centre Ville en de Grote Markt van Hesdin met het Office de Tourisme. [In Hesdin: oude huizen, de prachtige kerk Notre Dame, een klokkentoren en typische straatjes] Verlaat Hesdin via de wandel-winkelstraat. Aan de verkeerslichten, LA op D439. Na ongeveer 1 km, RA op D110 ‘Vieux-Hesdin’. In Vieil-Hesdin: T-LA op D340 en direct RA op D123E1 naar Vacqueriette-Erquières – Y-LA naar Erquières en Fontaine-l’Etalon. X-RD op D124 naar Gennes-Ivergny. LA op D119 naar Le Ponchel en Auxi-le-Château. [De kasteelruïne kan niet bezocht worden] In het centrum, T-LA op D941 ‘Doullens’, en RA op D938 ‘Beauvais-Wavans’. [Einde dorpskom van Beauvais-Wavans, rechts van de weg aan straatnummer 16/18 bij de grote poort: geleid bezoek aan de grote ‘pisciculture’ van forellen vlak naast de Authie]. Verder op D938 naar Doullens en RA naar het stadscentrum. [Office de Tourisme in het Belfort (rechterkant weg) - bezoek (links) de mooie Église Notre Dame]
Verder door Doullens naar de ringweg N25. Hier LA op N25. Even verder, RA langs een mini-wegje en verder T-RA op C24 door Authieule en Amplier. T-LA op D24 door Orville. In Thièvres, T-RA en LA op D176 (brugje Authie) naar Authie. Volg hier de pijlen ‘Mairie-Prieuré’.
[bewerken] Dag 5: Authie – Albert – Hargicourt, 80 à 90 km
Donderdag 10 juni 2004.
Vanuit de gîte, LA. T-LA op D176 ‘Mailly-Maillet’. T-LA op D919 naar Mailly-Maillet. RA op D129. [Stop: Église St-Pierre (16de eeuw). Bewonder de bijbelse figuren van portaal – kogelgaten gevel] LA op D73 naar Archonvilles. X-RA op D73 ‘Hamel’.
[Bezoek het Canadese Slagveld Terre-Neuvien van Beaumont-Hamel. Wandel in de loopgrachten (tranchées), langs de oorlogsmonumenten, de reusachtige kariboe, het symbool van het Canadese 1ste Newfoundland Regiment, dat in 1916 vernietigend werd verslagen. Eindig in het prachtige infocentrum]
Verder afdalen op D73 naar Hamel. Aan het station van Hamel, keuzemogelijkheid:
a) In Hamel gewoon verder op D50 langs het spoor naar Albert. In het centrum bij het rondpunt, LA naar de basiliek met de gouden koepel. [Picknick rond de fontein. Naast de kerk vind je propere openbare toiletten]
b) ALTERNATIEF: in Hamel, T-LA op D50 ‘Thiepval’ en 1RA op D73 over het spoor en klimmen richting Monument Thiepval. Eerst: ‘Ulster Monument’ en verder op D73, X-RA op D151 ‘Memorial Britannique’. Na het bezoek, LA en T-LA op D151 richting Albert. In Authuile, X-RA op D20 naar Aveluy. Hier aan soldatenmonumentje, X-RD (Rue du Vélodrôme) en rechts blijven op mini-wegje langs het spoor. RD naar Albert. Aan het rondpunt in het centrum, LA naar de anderen bij de basiliek met koepel.
Terugkeren naar rondpunt en LA ‘Corbie’ of ‘Vallée de Somme’. Aan verkeerslichten, LA ‘Bray-sur-Somme’. Aan stopteken, even LA en direct RA ‘Péronne’. Voorbij de verkeerslichten, RA op D329 ‘Bray-sur-Somme’. Y-RA naar Méaulte. RD door Méaulte op wegje dat eindigt op een pad. T-RA en 1LA. Verder op D329 naar Bray-sur-Somme. LA op D1 naar Cappy. Hier T-LA naar Eclusier-Vaux.
Vlak naast de Somme verder op het jaagpad in grind naar Frise. Aan de sluis in Frise, RA langs de kerk en verder naar wegsplitsing. RD (verbodsteken is enige wegaanduiding) en klimmen naar Herbécourt. T-LA op D1, over snelweg A1 naar Biaches en T-LA op N17 ‘Péronne’. Na goed 1 km, RA ‘Flamicourt’. Door Flamicourt richting Doingt. Door tunnel onder D937 en T-LA naar Doingt. Hier: RA op D199 door Buire-Courcelles. In Tincourt-Boucly: Y-LA op naamloos wegje vlak naast de huizen. In Hamel, LA op ‘Rue de Longavesnes’ en RA op D6 naar Roisnel. [avondmaal in restaurant La Roselière]. Op D6 naar Templeux. Voorbij de kerk, RA op D406 naar de gîte van Hargicourt.
[bewerken] Dag 6: Hargicourt – Cambrai – Petite Forêt in Raismes/Valenciennes, 90 km
Vrijdag 11 juni 2004.
Uit gîte, LA en T-LA op D331 ‘Belicourt’ – Y-LA op D57 ‘Bony’. [Stop bij Amerikaans Kerkhof]
In Bony, Y-RA op D442 ‘Mont St-Martin’. T-RA op D71 naar “La Source de l’Escaut”. Terug op D71. In Gouy links meedraaien. T-LA op N44, en 1RA op C440 ‘Vendhuile’. [Juist voorbij de kapelkerk (linkerkant weg) zoeken we rechts het bospad naar de kanaaltunnel. Het ‘Canal de St-Quentain’ gaat van Riqueval tot Vendhuile, 5,6 km ondergronds, het “Souterrain de Riqueval”. Hier komen de boten uit de kanaaltunnel weer aan de oppervlakte]
In Vendhuile: T-LA langs de kerk en 1RA ‘Ossu’. Y-RA naar centrum van Honnecourt. Over de brug en de sluis van het Canal de St-Quentin. T-LA op D103 naar Bantouzelle. RD over N44 naar Abbaye de Vaucelles. T-RA ‘Abbaye’. [Eventueel groepsbezoek aan 4,60 € p.p.]
Voorbij de abdij opgelet: scherp LA ‘Echaugette’ [= gebouwtje uit 12de eeuw – stop even in de afzink!] X-LA naar centrum ‘Les Rues-des-Vignes’. Over de Schelde (kabbelend beekje) en Canal deSt-Quentin. Direct RA afdalen naar grindjaagpad op L.O. van het Canal. We passeren diverse sluizen (écluses): Crèvecoeur – St-Waast – Maisnières. In Maisnières verlaten we het jaagpad. T-RA over het Canal en op N44 door centrum. LA op D15 naar Marcoing. LA over de kanaalbrug en direct RA afdalen naar jaagpad op L.O. Canal. Bij de Ecluse Cantigneul, gaan we naar de R.O. van het Canal en verder naar Cambrai. Volg in Cambrai de pijl naar ‘Centre Ville’. Terugkeren en over de brug in de richting Neuville. Aan verkeerslichten RA ‘Neuville’. Y-LA op D61 door Ramillies, Eswars, Thun-l’Evêque, Etrun en Hordain. De D61 eindigt op de N30. T-LA op N30 en direct RA op wegje over het spoor. Y-LA vlak naast de snelweg A2. T-RA onder snelweg A2 op D74 ‘Lieu-St-Amand’, en 2LA op D81a. T-RA op D81. X-LA op D449 en links meedraaien naar Noyelles-s-Selle. In centrum: T-RA (O) op D381 en X-LA op D955 ‘Douchy-les-Mines’. RD over N30 en over snelweg A2. Voor de Scheldebrug, RA langs de Schelde. Aan rondpunt, X-LA over de Schelde en 2RA langs de Cimetière van Denain en op D240 naar Oisy. In Oisy, T-RA ‘Valenciennes’ en verder op D513 naar groot rondpunt: RD en Y-LA op D70. De snelweg A23 over. Na de afzink, direct RA ‘Centre Commerciale’ en Petite Forêt. Rechts ligt ‘Hotel 1ere Classe’.
[bewerken] Dag 7: Petite Forêt – Tournai – Kortrijk (70 km)
Zaterdag 12 juni 2004.
Vanuit Hotel 1ere Classe, terugrijden naar de D70. RA op D70 ‘Beuvrages’. T-LA op D169 ‘Raismes’. Over het spoor en in de draai (=Grand Place), RA (NO) op D375, over het spoor en 2LA (NNW) door het bos. Bij rondpunt RD (N) door het bos op Rue Notre Dame d’Amour, laatste stuk wordt D151. T-LA op D151 langs ‘Ets Thermal’. Bij rondpunt, RA op D169 ‘Tournai’. Over de Scarpe, en direct RA naar de L.O. van de Scarpe. De Scarpe blijven volgen tot Mortagne-du-Nord. Hier RA over de Scarpe en verder over de Schelde. Direct LA naar R.O. Schelde. Aan de eerstvolgende brug, het jaagpad verlaten en via de Scheldebrug naar Bléharies. Aan de kerk, RA ‘Pierre Brunehaut’ en Y-LA (Rue du cimetière). Na 3 km, RA naar oriëntatiepunt en ‘Pierre Brunehaut’, een menhir uit het “Recente Neolithicum’ (-2500 J.C.). Verder op de onverharde weg naar Holain. Even voor de kerk, RA ‘Rue du Rivage’ en op het aarden wegje naar L.O. Schelde. Verder langs Antoing richting Tournai. In Tournai, bij brug Pont à Pont, LA en op kasseien naar de Grand Place met de spuitende fonteinen. Verlaat Doornik via de L.O. Schelde, en bij de laatste brug (Pont Delwart) oversteken naar R.O. Het jaagpad langs de Schelde blijven volgen tot bij de ‘Pont de Pottes’. Rechtsaf en over de brug naar het centrum van Helkijn. X-RD naar Sint-Denijs en verder altijd RD. Aan het kapelletje bij ‘Berenbos’: RD (NO). T-RA (Drielindenstraat) en Y-LA. Nabij Zwevegem: T-LA en RA (Cloetstraat = piepklein straatje) – Y-LA en RA (niet RD ‘Bleekstraat) en verder RD op Bad Godesberglaan. RD: Maandagweg – Beekstraat – Hugo Verrieststraat, en RA onder het spoor naar de Passionistenlaan en de jeugdherberg Groeninghe in Kortrijk.
[bewerken] Dag 8: (Eventueel) Kortrijk – Nieuwkerke, 43 km
Verlaat de jeugdherberg en LA de spoorweg volgen. T-LA op fietspad langs kanaal van Bossuit, over de nieuwe brug tot aan de Leie. Linksaf langs de Leie (rechts is naar Gent!). Volg het asfalt jaagpad tot in Wervik (één keer van oever veranderen). Verlaat in Wervik het jaagpad, en fiets op de N515 naar Comines. Fiets daar noordwaarts langs het spoor naar het wegje N314. Deze weg blijven volgen door ‘Garde Dieu’, Mesen en Wulvergem naar Nieuwkerke.
[bewerken]
Toeristische Informatie
Nieuwkerke
‘De Bosgeus’ (http://www.bosgeus.com/) verwelkomt ons op 6 juni. Een krantenartikel noemt Nieuwkerke een dorp met een verhaal, en verduidelijkt de benaming ‘bosgeus’. Hieronder het volledige krantenartikel met een beeld in historisch perspectief van het West-Vlaamse Heuvelland.
Dorpen met een verhaal: NIEUWKERKE DS 16-08-2003 Evy Ballegeer De BOSGEUZEN achterna
Op de markt van het vredige Nieuwkerke herinnert een standbeeld aan de woelige geschiedenis van dit dorp in de West-Vlaamse Heuvelstreek. Tijdens de zestiende eeuw hielden de bosgeuzen het in de ban met een golf van terreur en plunderingen. Nieuwkerke was ooit een bloeiend centrum van lakennijverheid. Al in 1352 waren er wevers actief. Tijdens de eerste helft van de zestiende eeuw werd er zelfs meer laken geproduceerd dan in Gent, Brugge of Ieper. Nieuwkerke trok heel wat arbeidskrachten aan: wevers, volders, scheerders en ververs. De toeloop van vreemde arbeiders was zo groot dat het centrum uit zijn voegen barstte en het dorp zijn landelijk karakter verloor.
Over de Leie en de Schelde werd het laken van het Westkwartier verscheept naar de haven van Antwerpen en van daaruit naar heel Europa. Ook de omliggende dorpen Dranouter, Wulvergem en Kemmel deelden in de economische welvaart -- of beter: de nieuwe klasse van drapeniers, want de arbeiders leefden in grote armoede.
Rond 1550 keerde het tij en kwam er een einde aan de hoogconjunctuur. Nieuwkerke schakelde namelijk over van laken op minderwaardige stoffen en de productie nam af. Een hoge werkloosheid en een toenemende sociale onrust waren daarvan het gevolg.
Een nieuwe godsdienst
Tegen die achtergrond kreeg een nieuwe godsdienst, het calvinisme, steeds meer bijval. Aanhangers klaagden onder andere de sociale wantoestanden aan. De kerkelijke en wereldlijke overheden reageerden met verbanningen, vervolgingen, gevangenisstraffen en zelfs terechtstellingen. Heel wat drapeniers en wevers weken uit, vooral naar Leiden en naar Engeland. Toch was de nieuwe religie niet te stuiten. Omdat zovele mensen de predikingen bijwoonden, vonden die steeds meer buiten plaats. Uit angst voor de vervolgingen verstopten de predikanten en volgelingen zich achter hagen en bomen, wat de term “hagenpreken” verklaart.
Het succes van de hagenpreken en de ellendige sociaal-economische omstandigheden mondden in 1566 uit in een storm van geweld. Tijdens de zogenaamde Beeldenstorm werd de inboedel van honderden kerken, kloosters en kapellen vernield. Vanuit het Westkwartier waaide de woede over naar de andere Vlaamse steden en ook de Noordelijke Nederlanden bleven niet van geweld gespaard.
Om de gemoederen enigszins te bedaren, stond Margaretha van Parma een beperkte godsdienstvrijheid toe. Het is trouwens in haar omgeving dat de term geuzen ontstaan is. Toen edelen naar de landvoogdes kwamen met een smeekschrift om de vervolgingen te stoppen, zei haar raadsman: “Ce ne sont que des gueux”. Het zijn maar bedelaars.
Bosgeuzen
De godsdienstvrijheid was slechts van korte duur en al snel was de jacht op de calvinisten opnieuw open. Toen Filips II zijn krijgsman Alva naar de Nederlanden stuurde, was het hek helemaal van de dam. De Raad van Beroerten voerde een ware vloedgolf van vonnissen en executies uit en Alva's buitengewone rechtbank werd tot Bloedraad omgedoopt.
Op 31 mei 1568 werden in Nieuwkerke alleen al 82 calvinisten veroordeeld, vooral mensen die al gevlucht waren en dus bij verstek verbannen werden. De sfeer onder de geuzen werd grimmig en hun reactie bleef niet uit. Ze organiseerden zich in guerrillalegertjes die opereerden vanuit de bossen, en kregen zo hun naam: de bosgeuzen.
Een van de groepen drong onder leiding van Jan Camerlynck op 11 januari 1568 de pastorie van Reningelst bij Poperinge binnen. De geuzen gijzelden de pastoor, de onderpastoor en de koster. Ze plunderden de kerk en trokken naar Dranouter, waar ze nog een pastoor gevangen namen en de kerk in brand staken. De bende zette daarna haar plundertocht verder langs Kemmel, Nieuwkerke en Nieppe. Uiteindelijk keerden de geuzen terug naar Nieuwkerke en nabij het Westhof vermoordden ze de geestelijken uit Reningelst. De pastoor uit Dranouter overleefde het drama.
Een tijdje na die gebeurtenissen werden de bosgeuzen in Noord-Frankrijk gevangen genomen en terechtgesteld op de markt van Ieper. De dood van Jan Camerlynck was gruwelijk en moest als voorbeeld dienen. Zijn oren werden afgesneden en daarna rukte men met een gloeiende tang stukken van zijn lijf. Daarop bonden zijn folteraars hem achter een kar die rond de markt reed en op elke hoek werd hij nog meer gefolterd. Uiteindelijk bond men hem vast op het schavot. Boven zijn hoofd hing een ketel met brandende pek die op zijn lichaam druppelde, zodat hij levend verbrandde.
De geuzen vandaag
Het Heuvelland is zijn verleden niet vergeten. Op de vierde zondag van september houdt Nieuwkerke een geuzenevenement, waarbij de godsdiensttroebelen aan de hand van ‘tableaux vivants’ uitgebeeld worden. Nieuwkerke telt ook andere herinneringen aan wat in de zestiende eeuw gebeurde. Het meest recente voorbeeld is het geuzenstandbeeld op de markt. Op de houtsculptuur uit 2001 lees je de oudste naam van het dorp, Nova Eglisia. De bedeltas aan de voorkant staat symbool voor de geuzen. Verder is ook een weefgetouw uitgebeeld en de Lakenhalle die hier stond van de veertiende eeuw tot 1844.
In de kerk beeldt een kunstig glasraam van Camille Wybo uit 1924 de gruwelijke marteldood uit van de drie geestelijken uit Reningelst. Hun sterftedag, 12 januari 1568, wordt hier herdacht als Verloren Maandag of Weversmaandag. De moord wordt ook herinnerd door de Kruistombe, een stenen kruis uit 1928 dat opgericht werd op de plaats waar de doodslag zou plaatsgevonden hebben.
Bijna twintig jaar vroeger had pastoor Lootens ook al een kruis opgericht op de Zwartemolenberg, het Calvariekruis. De pastoor organiseerde er elke derde zondag van september een bedevaart naar. Ondertussen is die uitgegroeid tot een verzoeningsbedevaart ter nagedachtenis van alle slachtoffers van de godsdienstperikelen in de zestiende eeuw.
De processie werd vroeger trouwens druk bijgewoond door Fransen, die van de gelegenheid gebruik maakten om -- illegaal -- hun inkopen te doen. Een begeerd goed was Braziliaanse koffie. In de grenswinkels gingen er ettelijke kilo's over de toonbank en daarom noemden de Fransen de bedevaart ook wel eens “le pèlerinage du Brésil”..
Nieuwkerke in het kort: INWONERS: 1.499 GEMEENTE: Heuvelland PROVINCIE: West-Vlaanderen BIJZONDER: geuzendorp
TOERISTISCHE INFO: Dienst voor Toerisme, Bezoekerscentrum De Bergen, Reningelststraat 11, 8950 Kemmel, tel. 057-45.04.55 E-mail: vvvheuvelland@skynet.be website: www.heuvelland.be
Nieuwkerke – Torcy
Onze tocht in Frankrijk begint in het departement Nord (http://www.cdt-nord.fr/nl/), meer bepaald in het gebied ‘Hart van Frans-Vlaanderen’. (Coeur de Flandre) Zie: http://www.coeur-de-flandre.com/ In dit heuvelachtig landschap maak je kennis met een nog authentieke streek rijk aan molens, met een typische architectuur en een bijzonder levendige traditie. Een interessante website over de geschiedenis van deze streek is: http://users.pandora.be/landschappen.westland/historisch_landschap_een_kort_ov.htm
Het eerste plaatsje dat we aandoen is Bailleul of Belle (14.000 inw.) aan de rand van het beschermde natuurgebied ‘Monts de Flandre’. Bailleul maakte, zoals het grootste deel van Noord-Frankrijk, nog tot de 17de eeuw deel uit van ‘De Nederlanden’. Meer info op: http://roepstem.tripod.com/vlaanderen.html De lijst met Vlaamse benamingen van verfranste plaatsnamen op: http://www.mdsk.net/jtopo_nl.html, of op: http://taalunieversum.org/taal/aardrijkskundige_namen/land/frankrijk.php. We fietsen voorbij ‘La Maison du Néerlandais’, 37 rue d’Ypres, 59270 Bailleul. Op maandag open: 8.30 – 11 uur en 14 – 17.30 uur. Website: http://mnl.bailleul.free.fr/frames.html. Uit de ‘Rue de Neuve Eglise’ (Nieuwkerke) fietsen we via de ‘Rue d’Ypres’ (nr. 37 van La Maison du Néerlandais ligt rechts van de weg) naar de Grote Markt.
Op dinsdag is het marktdag (8-12 uur).
Figuur 1: Belfort Figuur 2: Belfort met Mairie op Grote Markt Fig 3: Le Présidial de Flandre
Op de Grote Markt nr. 3: ‘Office de Tourisme des Monts de Flandre’, Tél.: 00 33 (0)3 28 43 81 00 e-mail: tourisme@montsdeflandre.fr. Meer info op: http://www.montsdeflandre.fr/ en op http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/bailleul/bailleul.htm Informatie over de jeugdherberg van Bailleul vind je op: http://www.fuaj.org/aj/bailleul/, of op: http://www.montsdeflandre.fr/fiche_produit/fiche.php?id_ref=112&id_sscat=47
Korte geschiedenis van Bailleul:
De Franse Zonnekoning Louis XIV annexeerde het Vlaamse Noord-Frankrijk in de tweede helft van de 17de eeuw (Bailleul in 1678). Van de 18de tot de 19de eeuw gaf de vlasbewerking, de lakennijverheid en het kantklossen voorspoed en bekendheid aan de stad. De geschiedenis van Bailleul wordt gekenmerkt door grote branden. Bailleul werd in 1918 voor meer dan 90 % vernield. Foto’s van de voorbije eeuw roepen een beeld op van de vroegere Vlaamse architectuur. Van ‘Le Présidial de Flandre’, het gerechtshof uit 1776, bleef de prachtige voorgevel onbeschadigd. Het stadhuis en het Belfort op de Grote Markt zijn gebouwen van de 20ste eeuw in neo-Vlaamse stijl.
Omgeving
Het "Plat Pays" wordt gekenmerkt door stevige heuvels, zoals: ‘le Mont Cassel’, ‘le Mont des Cats’ en ‘le Mont Noir’. Van op deze heuvels heb je uitzicht op de vruchtbare vlaktes van het Houtland. Info over ‘les Villages des Flandres’, op: http://flandre.lys.free.fr/index2.html, en http://www.cdt-nord.fr/nl/index.htm
Le Mont Noir (131 m hoog). Deze Zwarte Berg sluit aan bij de Belgische Rode Berg. Veel Vlamingen komen hier een Franse ‘picon’ drinken. Vlakbij ligt het Parc départemental Marguerite Yourcenar. Info over het Parc en over de gelauwerde schrijfster (de eerste vrouw van de prestigieuze ‘Académie Française’) op: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/bailleul/yourcenar.htm
Le Mont des Cats (158 m hoog) met L'abbaye Sainte-Marie Du Mont, een trappistenabdij. Deze site ligt in het hart van het ‘Parc Régional des Monts de Flandre’, en is sinds 1974 beschermd. De Trappisten maken er de vermaarde kaas en boter met de melk van de hoeven uit de omgeving. Voor verder info, zie: http://flandre.lys.free.fr/montdescats.htm
Vieux-Berquin ligt op de kaarsrechte vroegere Romeinse heirweg Cassel-Estaires. Het meer noordelijk gelegen Caëstre (van castrum, versterkte burcht), is een knooppunt van Romeinse heirwegen: Cassel-Arras en Cassel-Wervik-Doornik. Caëstre dat teruggaat tot de Gallo-Romeinse periode, was eertijds een versterkt Romeins kamp ter bescherming van de strategisch belangrijke heirwegen.
La Forêt de Nieppe Met 2600 ha is ‘La Forêt de Nieppe’ het grootste bos van ‘La Flandre’. Het bomenbestand bestaat uit: eik, es, populier, beuk, wilde kersenboom,... Dank zij een netwerk van 40 km bos- en wandelwegen is het bos toegankelijk voor recreatie. Wij fietsen dwars door het verkeersvrije bos. Foto’s van dit bos op: http://www.region-nord.fr.eu.org/lieu.php?rep=foret_nieppe
Aire-sur-la-Lys (Ariën-op-de-Leie) info: http://www.avhe.org/villes/nl/npdc/aire.html
Aire op de grens van Flandre en Artois (Artesië) behoort tot het departement Pas-de-Calais. (Nauw van Kales). Info: http://www.pas-de-calais.com/ Op de hoek van het grote marktplein bevindt zich het Baljuwhuis (Le Baillage), een van de mooiste Vlaamse Renaissancegebouwen (±1600). Oorspronkelijk waren militairen er ondergebracht, later hield de baljuw er rechtspraak, nu is het Office de Tourisme er ondergebracht. Op de Markt nog het Belfort (1720) met het monumentale stadhuis, en een aaneengesloten huizenrij in de klassieke 18-eeuwse stijl. De oude garnizoenstad Aire is een stad van waterlopen: het ligt langs de nog prille Leie, er is het Leiekanaal, de Melde, de Mardijk en de Laquette, het Canal naar Le Bassée en het Canal de Neuffossé.
Grote Markt
De Sint-Pieterskerk Het belfort Het gebouw van de baljuw
De massieve toren van de Sint-Pieterskerk (62 m hoog) beheerst het vlakke landschap. We fietsen de stad binnen langs deze kerk. De vroegste versie van de kerk uit 1059 onder Boudewijn de Vrome, werd drie maal door brand verwoest. In de 15de eeuw werd de kerk volledig gerestaureerd. Fortenbouwer Vauban bouwde 5 kazernes in deze garnizoenstad. Alleen Fort Gassin herinnert hieraan.
Thérouanne
Het verleden van Thérouanne is indrukwekkend: de hoofdstad van de Morienen, een Keltisch/Gallische volksstam, en een voormalige bisschopsstad. Uit de Romeinse periode dateert o.m. ook de in 27 voor J.C. aangelegde kaarsrechte ‘Chaussée Brunehault’ van Arras naar Boulogne. De kathedraal uit de 12de eeuw was één van de mooiste van Noord-Frankrijk. Thérouanne was in de 16de eeuw een Franse enclave in het toenmalige Vlaanderen. De Franse druk naar gebiedsuitbreiding bleef aanhouden, en in 1553 gaf Keizer Karel V het bevel om de onwillige stad met de grond gelijk te maken. De archeologische vindplaats (een site even buiten het centrum met o.m. grondvesten van de oude kathedraal, gratis toegang) en het ‘musée archéologique’ (in het toerismebureau, gratis toegang) roepen de bloeiperiode van Thérouanne op.
Thérouanne ligt op de ‘Via Apia van het noorden’. De “Heirwegenfietsroute” van Boulogne naar Keulen, volgt zo getrouw mogelijk de voormalige Romeinse heerwegen, o.m. door Thérouanne, Arras, Cambrai, Tongeren en Maastricht. Meer info op: http://users.pandora.be/fietscontreien/heirwegenroute.htm
Vanaf Thérouanne volgen we een idyllisch landelijk wegje hoog in de Leievallei (‘Circuit de la Lys’). Het kerkje van Nielles uit de 13de eeuw ontsnapte aan de Spaanse vernielingen, het klokje dateert uit 1571. Na Delettes fietsen we naar Matringhem. Het is de startplaats van mooie wandel- en fietsroutes, voorgesteld op het grote infobord in het centrum. ‘La Route Scénique’ is een toeristische route door ‘Le Pays des 7 vallées”: Lys, Canche, Créquoise, Ternoise, Planquette, Traxenne en Bronne. Direct naast het café/restaurant ‘Au rendez-vous des Pêcheurs’ fietsen we langs de Rue du Moulin vlak naast de jonge kabbelende Leie. Even een kijkje nemen bij een van de visvijvers.
Het omwegje van Lugny naar Verchin, op een wegje uit de tijd van toen, loont echt de moeite omwille van het bijzonder fotogenieke scheve kerktorenspitsje op het gotisch kerkje uit 1630. Info over Fruges en foto’s kerktorentje van Verchin op: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/fruges/fruges.htm
Kerkje Verchin
Verchin is 4 km verwijderd van de bron van de Leie in Lisbourg (Bourg de la Lys).
Van Fruges fietsen we naar de vallei van de Créquoise naar Torcy (145 inw.). De ‘Vallée de la Créquoise met het riviertje de Créquoise is een van de valleien die deel uitmaken van het gebied ‘Le Pays des 7 Vallées’. Volgens de folder: een rustige en pittoreske vallei met een prachtige groene natuur. De vallei is een uitgelezen gebied om te wandelen, te fietsen, aan mountainbiken, canoë-kayak’ en paardrijden te doen, kortom om contact te hebben met een stukje overweldigende natuur. Syndicat d'Initiative de la Vallée de la Créquoise, Mairie 62990 BEAURAINVILLE - Tél.: 03 21 90 30 63
Informatie over onze verblijfsplaats, de gîte ‘Le Baladin’ op: www.lebaladin.fr
Torcy – Sommebaai en Marquenterre – Montreuil – Torcy
De Créquoise mondt uit in de Canche bij het stadje Beaurainville. Het ‘Syndicat d'Initiative de la Vallée de la Créquoise’ in Beaurainville bevindt zich langs de D130, aan de rechterkant van de weg. Folders met de bewegwijzerde fietscircuits zijn er verkrijgbaar.
Beaurainville heeft een Canöe-kayak circuit; in ‘Les Etangs de la Source’: viskweek voor de visvangst.
Nog in het département Pas-de-Calais, fietsen we van de Canchevallei naar de Authievallei. Website: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/canche_authie/canche_authie.htm
Via een ommetje naar ‘Abbaye de Valloire’ langs de Authie. De tuinen (‘Jardins’) zijn een toeristische attractie. Info Abbaye en Jardins de Valloires op: http://www.jardins-de-valloires.com/start.asp en: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/canche_authie/canche_authie.htm
We bereiken het departement Somme; info op: http://www.somme-tourisme.com/fr/
Rue is een historisch stadje vlakbij de ‘Baie de la Somme’ met prachtige oude gebouwen. ‘Les Chapelles du Saint-Esprit et de l’Hospice’ (15-16de eeuw). In het Belfort: het museum van de gebroeders Caudron, luchtvaartpioniers. Office de Tourisme, 54, Rue Porte de Bécray, bevindt zich links van de weg. Website: www.ville-rue.fr, of: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/baie/Rue/rue.asp
We fietsen richting Le Crotoy en het ‘Parc Ornithologique’ aan de Sommebaai. Een beeld met veel illustraties van ‘La Baie de la Somme’ op website: http://membres.lycos.fr/PicardiePhoques/Baie.html Le Crotoy is een rustig vissersplaatsje aan de Sommebaai met 2.500 inwoners. Even voor het centrum komen we op de bewegwijzerde fietsroute ‘Circuit de l’Avocette’ (= kluut, waadvogel met opwaarts gebogen snavel). Informatie en overzichtskaart met de verschillende fietsroutes, op website: http://perso.wanadoo.fr/ault-maisondubonheur/img/activites_routevelo.jpg Office du Tourisme van Le Crotoy, 1 rue Carnot – 80550 Le Crotoy - website: www.villeducrotoy.com Of: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/baie/le_crotoy/le-crotoy.asp
In Le Crotoy en omgeving was het wisselende licht, de hemelse kleuren van de Sommebaai en de eindeloze einder, een inspiratiebron voor talrijke schrijvers en schilders, zoals Victor Hugo, Jules Verne, Alexandre Dumas, Degas, Colette, Corot,... De Sommebaai is een van de minst bebouwde kuststroken in Frankrijk. Nergens wordt het vergezicht verstoord door appartementsgebouwen. De baai van de Somme is een paradijs voor vogelliefhebbers (reigers, kluten, lepelaars, ooievaars, eenden,...), met het Ornithologisch Park van Marquenterre als een belangrijke toeristische troef.
Om het effect van de getijden meer aan den lijve te voelen, moet je naar de zuidkant van de Sommebaai, naar St-Valery en vooral naar Le Hourdel. Op deze immense vlakte van 3.500 ha wad met kronkelende beekjes en slenken, komt het water bij vloed tegen een snelheid van meer dan 10 km/uur opzetten. Enkele uren voor hoogtij maken vissers en wandelaars op het wad zich uit de voeten. Ondanks het waarschuwen moeten helikopters geregeld doorweekte waaghalzen oppikken. In Le Crotoy kun je inschrijven om deel te nemen aan een wadloop naar de overkant van de baai in St-Valery, en met het stoomtreintje terugkeren. Info op: http://perso.wanadoo.fr/promenade_en_baie/
‘Le Marais’ is een moerassige vlakte van slikken en schorren, met vrij loslopende Hensonpaarden (kruising van Shetlander en Frans rijpaard). We nemen het fietswegje naar het strand bij ‘Le Maye’.
Info over het ‘Parc Ornithologique du Marquenterre’, op: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/nature/oiseaux/parc_marquenterre.asp
Voorbij het ornithologisch park bevindt zich een door verzanding ontstaan immens groot duinengebied (Les Dunes). Dit is pure natuur, maar je bereikt de kust en de baai slechts na kilometers ploeteren door het duinenzand. Op enkele wandelpaden na, zijn ‘Les Dunes’ privé-bezit, en afgezet met hoge afrastering.
We fietsen op het ‘Circuit du Tadorne’ (bergeend) naar het stadje Quend (Het vakantiedorp Quend-Plage ten zuiden van de baai van de Authie is meer bekend, voor zijn breed strand, golfterrein,... Info over Quend-Plage: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/baie/Quend%20plage/quend.asp ). Via Roussent (een moerassig gebied in de Authievallei met veel turfputten, nu visvijvers) en Bosjean (wijst op een ‘heilig bos’, naam uit 1207) fietsen we naar Montreuil-sur-Mer in de vallei van de Canche.
Montreuil is een pittoresk stadje op een 50 meter hoge heuvel, met haast nog ongeschonden vestingmuren. Het ontsnapte miraculeus aan de verwoestingen van WO 1 en 2. Zoals Brugge was het vroeger een zeehaven, maar door verzanding van de Canche werd Montreuil onbereikbaar voor zeeschepen. Met zijn pittoreske klimstraatjes is het een ideale wandelstad voor toeristen. Vooral de 3 km lange ‘Tour des Remparts’ op 10 à 15 meter hoge muren, biedt weidse zichten op de omgeving. De machtige Citadel (‘Château de Montreuil’) dateert uit de 16de eeuw. Info over geschiedenis en gebouwen op: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/montreuil/montreuil.htm en website: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/canche_authie/canche_authie.htm
Info Etaples, monding van de Authie: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/etaples/etaples.htm Info over Le Touquet: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/touquet/le_touquet.htm
Van Montreuil fietsen we via Beaurainville terug naar Torcy.
Torcy – Hesdin- vallei Authie – Doullens – Authie
We volgen de vallei van de Canche naar HESDIN, waar de Ternoise in de Canche vloeit. Karel V bouwde het nieuwe Hesdin (Heusden), nadat zijn troepen in 1553 Vieil-Hesdin totaal hadden vernield. Hesdin is een schilderachtig stadje, ingesloten door groene heuvels en ten noorden door het prachtige ‘Forêt d'Hesdin' (1020 ha). Bewonder in Hesdin het stadhuis (16-17de eeuw) en de gotische O.L.Vrouwkerk, met het Renaissanceportaal in de vorm van een triomfboog. Een uitgebreide folder van deze kerk is verkrijgbaar op het toerismebureau, nabij het stadhuis. De winkelstraat is autovrij. Hesdin: http://www.nordmag.com/nord_pas_de_calais/hesdin/hesdin.htm Over de geschiedenis van Hesdin, zie: http://netia62.ac-lille.fr/hesdin/0623252Y/HESDIN.htm
Vieil Hesdin. Dit was in de middeleeuwen de favoriete verblijfplaats van de graven van Artois (Artesië). In de bijhorende tuinen bevonden zich buitensporige vermakelijkheden: “les merveilles d’Hesdin”, zoals: “une galerie aux joyeuseltés” (een leuke galerij), valstrikken die de voorbijganger besproeiden met water, bewegende beelden, invallende bruggetjes, getrukeerde paviljoentjes, … Het jachtgebied van de graven van Artois strekte zich uit van de Canche tot de Ternoise!
In Vieil-Hesdin fietsen we van de vallei van de Canche naar de Authievallei
Auxi-le Château aan de Authie (3100 inwoners) -De kasteelruïne is bereikbaar via klimstraatjes (geen bezoek) -schitterende flamboyante gotische kerk uit de 16de eeuw met orgel uit de 18de eeuw en een koor met mooie gewelven. -stadhuis klimstraatje in Auxi-le-Château
Na het bezoek aan de pisciculture in Beauvais-Wavans, gaat het naar Doullens. Doullens is omgeven door pittige kalksteenheuvels, maar de vroegere omwallingen zijn helaas nu boulevards geworden. -Bekend voor “les macarons”, een soort harde koekjes, en bij duivenliefhebbers als losplaats van duiven. -Het Ludendorff offensief van maart 1918 slaagde er aanvankelijk in een wig te drijven tussen de Franse en de Engelse troepen. Op het topoverleg in het stadhuis van Doullens (26-3-1918) stelden de twee legerleidingen Generaal Foch als opperbevelhebber van de geallieerde troepen aan. De kansen keerden. Info: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/avisiter/grandeguerre/salleducommandementunique_doullens.asp -Citadel (16-17de eeuw) gebouwd door François 1 en gerestaureerd door Vauban. Deze burcht - getuige van drie eeuwen militaire architectuur - verkeert nog in goede staat. -Het Office de Tourisme is in het Belfort gevestigd. Bezoek de Notre-Dame met graflegging uit 1583. Meer info op: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/amienois/Doullens/doullens.asp
Verder gaat het naar het plaatsje Authie op de bovenloop van de Authie. We overnachten in de gemeentelijke ‘Prieuré’, een voormalige abdij. Info over de gîte: www.membres.lycos.fr/prieuredauthie/
Authie – Albert – Somme – Hargicourt.
Eerste halteplaats is Mailly-Maillet. De kerk St-Pierre (begin 16de eeuw) is een geklasseerd historisch monument. Dat het Sommefront dichtbij was kun je merken aan de kogelinslagen. Een “fasçade gothique flamboyant”, en een portaal met gebeeldhouwde bijbelse taferelen zoals de uitdrijving van Adam en Eva uit het paradijs,... Verder een kapel met crypte, beeldhouwwerken van Dupuis,...
De sites van “Les Camps de bataille de la Somme” in WO1, vind je op de website: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/avisiter/grandeguerre/presentationgrandeguerre.asp
Bewegwijzerd 'Circuit du Souvenir'
Het ‘Circuit du Souvenir’ is een rondgang langs de monumenten die de Sommeveldslagen tussen juli en november 1916 in herinnering brengen.
We bezoeken eerst het Memorial van het Canadese slagveld ‘Terre-Neuvien van Beaumont-Hamel’. Deze plek geeft een realistisch beeld van het oorlogsslagveld: loopgrachten (tranchées) van beide partijen, grote bomkraters, enz. Het reusachtig smeedijzeren beeld stelt een kariboe voor, de mascotte van het Canadese 1ste Newfoundland Regiment. Dit regiment streed hier bijna tot de laatste man. Zie: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/avisiter/grandeguerre/beaumont_hamel.asp
Daarna bezoeken we in Thiepval ‘Le Tour d’Ulster’. Verdere info over dit Brits monument op: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/avisiter/grandeguerre/ulster.asp
Tenslotte ‘Le Memorial Franco-Britannique’ van Thiepval. Dit imposante “Grand Monument de la Somme” monument (45 m hoog) boven op een heuvel, is al van kilometers ver zichtbaar in het landschap. Het bevat de namen van 73.367 gesneuvelde Britten. Het zwaartepunt van de bloedige Sommeslag uit 1916 situeerde zich hier, in een gebied iets ten noorden van Albert. Verder info op: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/avisiter/grandeguerre/thiepval.asp
De volgende halteplaats is Albert, een stad die in 1916 volop in de vuurlijn lag. De stad werd bijna volledig vernield. Info Albert op: http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/vallee/Albert/albert.asp Foto’s op websites tonen het puin van de basiliek, het nu gerestaureerde gebouw met de goudkleurige koepel; zie: http://jfhunter.com/WW1_Postcards/ALBERT-Somme/albert-somme.html, en http://jfhunter.com/WW1_Postcards/Albert_Somme_/albert_somme_.htmlhttp://jfhunter.com/WW1_Postcards/Albert_Somme_/albert_somme_.html Op de website: http://www.somme-1916.org/ maak je een virtueel bezoek in het oorlogsmuseum.
Via Méaulte trekken we naar Bray-sur-Somme. We ontdekken er een meanderende rivier die – hoewel grotendeels gekanaliseerd – niet geschikt is voor goederentransport. De mini-sluizen van Cappy, Eclusier-Vaux en Frise behoren tot het industrieel erfgoed. De Somme staat hier in het teken van recreatie en visvangst. Het toeristisch stoomtreintje, ‘Le petit train de la Haute Somme’ doet Cappy aan; meer info op: http://perso.club-internet.fr/appeva/ Foto’s op: http://www.cappy.tk/ tonen aan dat het oorlogsgeweld van WO1 ook in Cappy woedde.
Sedert 12-5-2004 lanceert Cappy (Picardië) een nieuw aanbod voor riviertoerisme op de Somme: Zonder vaarbewijs kun je bij Locaboat een plezierboot huren. Het is een originele manier om de Somme, het departement vol kanalen te ontdekken! De maatschappij stelt verschillende formules voor: zo kunt je vanaf de basis in Cappy in een weekend naar Amiens varen, of in een week Saint-Valery sur Somme bereiken (214 km en 32 sluizen). Aan boord vind je alles om uw boottocht zo aangenaam mogelijk te maken. Je kunt ook fietsen huren, de jaagpaden naast het kanaal zijn uitermate geschikt voor een leuke fietstocht. Je kunt gewoon aanmeren op een leuke plek, en aan wal gaan. Er zijn tal van mogelijkheden: wandelen, een kerk- of kasteelbezoek, uitwaaien op het platteland, zwemmen of vissen,… Surf voor meer informatie naar: www.locaboat.com Informatie: Locaboat Holidays BP 150 – 89303 Joigny cedex - Tel: 03 86 91 72 72
We fietsen langs Péronne (http://www.somme-tourisme.com/fr/decouvrir/vallee/Peronne/peronne.asp) naar de kleine vallei van de Gologne (zijriviertje van de Somme), en via Roisel naar de gîte van Hargicourt. Hargicourt ligt op de rand van departement Aisne (02). Info Aisne: http://www.aisne.com/
Hargicourt – Cambrai – Denain – Petite Forêt/Valenciennes
De eerste stopplaats is het Mémorial Américain in Bony/Bellicourt. Vlakbij, ten oosten van Bony, loopt het ‘Canal de St-Quentin’ over 5,6 km ondergronds: het “Souterrain de Riqueval”.
In Gouy (departement Aisne), op 4 km van Bony, ontspringt de Schelde op het Plateau van Saint-Quentin, 100 m boven de zeespiegel. Info over de Schelde op: http://www.grenzelozeschelde.be/NL/schelde.htm en http://nl.wikipedia.org/wiki/Schelde
Tot voorbij Cambrai volgen we het Canal de St-Quentin en de jonge Escaut (Schelde). De website: http://www.association14-18.org/association/programme_contenu.htm is een uitstekende vindplaats van informatie over het Memorial Américain, le Canal de St-Quentin (105 km), het Souterrain de Riqueval, L’abbaye de Vaucelles, het Monument van Le Cimetière van Bullecourt en Le Monument du Champ de Bataille de Masnières, allemaal zaken die zich op onze route bevinden. Op de Nederlandstalige website: http://www.home.zonnet.nl/Mouringh.Marga/St-Quentin.htm vind je een boeiende reportage over het ‘Canal de St-Quentin’, rijk geïllustreerd met schitterende foto’s. De Nederlandstalige website: http://home.tiscali.be/kurtvanmaldegem/index.htm illustreert met veel foto’s hoe boten ondergronds met een kettingboot in ongeveer drie uur door het Souterrain de Riqueval geraken. Het ‘Canal du Nord’ maakt dat het ‘Canal de St-Quentin’ veel aan belang verloor.
Voorbij Vendhuile komen we weer in het département Nord (59). Info over het dép. Nord op de website: http://www.cdt-nord.fr/nl/index.htm
De volgende halteplaats nabij Les Rues des Vignes is ‘L’Abbaye de Vaucelles’. De abdij, in 1132 gesticht door Sint-Bernardus, was toen een van de belangrijkste Cisterciënzerabdijen. De monnikenzaal met zijn enorme afmetingen getuigt van het glorierijke verleden. De kapittelzaal was in dit genre zelfs de grootste van Europa. Een gedeelte van de abdij werd vanaf 1971 gerestaureerd, en daar vinden het hele jaar door tentoonstellingen en concerten plaats. abdij van Vaucelles Groepsbezoek: 4,60 € p.p.; individueel: 5,50 €. De Archeosite in de omgeving bevat overblijfselen van de 2de tot de 8ste eeuw na Christus, en reconstructies van Merovingische en Karolingische woningen.
Vanaf Les Rues des Vignes volgen we tot in Cambrai zoveel mogelijk het jaagpad van het Canal de St-Quentin/Escaut. Cambrai is een kunststad met een rijk verleden. Het werd als het Vlaamse Kamerijk in 1677 door Frankrijk geannexeerd. In de Saint-Géry kerk kun je de Graflegging van Rubens bewonderen. Archeologie, Schone Kunsten en Stedelijk Erfgoed, het museum van Cambrai nodigt ons ook uit voor een fabelachtige reis in de kunstgeschiedenis, van de oudheid tot vandaag. Ondanks de ontmanteling op het einde 19de eeuw van de stedelijke vestingwerken, wist men toch overblijfselen van de middeleeuwen, van de renaissance en van de klassieke periode te behouden. Cambrai Cambrai heeft naast een indrukwekkend patrimonium ook culinaire specialiteiten, zoals de “bêtises”. Deze bonbons danken hun naam aan de ‘bêtise’ (=stommiteit, vergissing) van het bakkershulpje. Verder ook heerlijke “andouillettes”. Info op de Nederlandstalige website: http://www.cdt-nord.fr/nl/villes/accVil.asp?ville=13 De Franse stadswebsite: http://www.villedecambrai.com/
Voorbij Cambrai wordt de vaarroute drukker. Het Canal de St-Quentin dat de Oise in Chauny verbindt met de Schelde, eindigt in Hordain. In verstedelijkt gebied zoeken we voorbij Hordain rustige wegen.
In Douchy-Les-Mines (11.000 inw.) maken we kennis met de vroegere mijnstreek. De eerste steenkoolput werd hier geopend in 1880. De eerste ontginningsmaatschappij in Noord-Frankrijk dateert van 1734 (Anzin). In 1990 werd de laatste steenkool bovengehaald in de mijn van Oignies. De mijnsluitingen brachten grote werkloosheid. De mijnheuvels (terrils) krijgen een tweede leven, als locatie voor VTT, motorcross, parapente, enz. Langs de zijkant van Denain vermijden we de verstedelijking. Info over Denain op de website: http://www.ville-denain.fr/ - Stadsplan van Denain op: http://www.ville-denain.fr/plan_denain.pdf
Petite Forêt – Tournai – Kortrijk
We verlaten zo vlug mogelijk de drukke wegen en fietsen naar het ‘Forêt domaniale de Raismes-St-Amand-Wallers’, dat deel uitmaakt van het ‘Parc Naturel Régional du Nord – Pas-de-Calais’.
In het massieve bos van 4.600 ha overheersen bomen zoals berk en eik, maar er is ook ruimte voor wandelen, paardrijden, fietsen, mountainbiken en voor waterrecreatie. In 1968 was dit park het eerste Parc Naturel de France. Sedert 1998 groepeert het ‘Parc Naturel Régional Scarpe-Escaut’ 55 gemeenten rond Douai en Valenciennes; oppervlakte: 43.000 ha. Dit Parc vormt een mozaïek van landschappen: bos, boomaanplantingen, rereatieterreinen, land- en tuinbouw,... Info bij: ‘Maison du Parc Naturel Régional’.
We fietsen langs het ‘Etablissement Thermal’ van St-Amand aan de rand van het bos. Het is een kuuroord voor reuma en astma, nu ook voor aquagym in ‘eau thermale’. Hier worden vier waterbronnen uitgebaat - bezoek op aanvraag. In het Casino: speeltafels en restauratie. St-Amand-les-Eaux is een leuk toeristisch stadje aan de Scarpe, een bijrivier van de Schelde. De indrukwekkende Abdijkerk (82 m) is het enige wat overbleef van de machtige Abdij (1626-1640) na de beeldenstorm omstreeks 1800. Het torencarillon uit 1640 met 48 klokken is het enige in Pas-de-Calais dat dagelijks bespeeld wordt. Op het onverharde jaagpad genieten wandelaars, vissers en ook wij van de omgeving en de paradijselijke Scarpe-oevers. We volgen de Scarpe tot aan de Schelde in Mortagne-du-Nord.
We bezoeken de ‘Pierre Brunehaut’ in Holain. Deze 3,30 meter brede menhir steekt 4,25 m uit boven de grond. Samen met het grondstuk heeft het een hoogte van 6 meter. Deze trapeziumvorige steenblok dateert uit het recente Neolithicum (Steentijdperk, 2500 jaar voor J.C.). De betekenis van deze toeristische attractie, hoe en waarom deze steen hier terechtkwam, is puur gissen. Hierover bestaan veel theorieën! Pierre Brunehaut
De Grote Markt van Tournai wordt ons laatste toeristisch bezoek.
Links de kathedraal van Doornik
Rechts het Belfort op de Grote Markt, een monument op de lijst van werelderfgoed van de Unesco.
Info over de stad Tournai op: www.tournai.be/nl/officiel/index.php?page=2
Een bijzonder informatieve bron om alles aan de weet te komen over toeristisch Noord-Frankrijk is de Nederlandstalige website: http://www.noordfrankrijk-toerisme.com/photoUpload/Presid/2+72.pdf
[bewerken] Verslag van de groepstocht in ‘De Vakantiefietser'
Nr. 4-2004
Met ‘DeVakantiefietser’ op fietsreis (*)
Tekst: Els Pattyn – Foto’s: Agnes Schurmans
Een rivierentocht naar de Baai van de Somme
“Het reisverslag opstellen bij een groepstocht is een karwei voor de jongste deelnemer!”. Deze wenk kreeg ik aan het begin van de tocht.Ik hoop met het relaas van mijn eerste meerdaagse fietsreis anderen te kunnen motiveren. Het wordt geen rittenverslag, maar de neerslag van wat mij speciaal opviel gedurende een week groepsfietsen.
‘Met de fiets op reis gaan’, is een droom die ik al een tiental jaren koester. Bij het lezen van “De wind in de wielen” van de Britse fietsreizigster Josie Dew, flitste het herhaaldelijk door mijn hoofd: “dit wil ik zelf ooit eens doen, maar… niet in mijn eentje.” In februari 2004 bezocht ik de stand van ‘De Vakantiefietser’ op ‘Adventure Affair’ in Gent. André Ramault sprak er enthousiast over een weekje fietsen in Noord-Frankrijk, ook voor mensen zonder fietsreiservaring. Ik werd lid van de vereniging en stortte het reisvoorschot. Ondertussen zocht ik links en rechts naar een betaalbare trekkersfiets en stippelde fietsritjes uit.
Mijn laatste oefenrit naar Nieuwkerke in het West-Vlaamse Heuvelland - ongeveer 100 km naar de afspraakplaats van de deelnemers - was een uitstekende voorbereiding op wat komen zou. Na de kennismaking gingen we tafelen. Enkele door de wol geverfde deelnemers overtuigden me dat een pittig streekbiertje de conditie aanscherpt. De sfeer zat er meteen in. In de gîte tekenden we met textmarker het routeparcours op kopieën van Franse IGN kaarten. Op deze zwart-wit bladen schaal 1:100.000 leken alle ritten even vlak. Het tegendeel ondervond ik vlug aan den lijve.
Geen jaagpaden maar heuvels Langs rustige wegjes verkennen we een stukje Frans-Vlaanderen, met de rivieren Leie, Créquoise, Canche, Authie, Somme, Scarpe en Schelde als rode draad. Wie uitkeek naar jaagpaden komt bedrogen uit. Vanaf de eerste trap gaat het heuvel op, heuvel af. Op een week tijd maken we kennis met diverse landschapstypes. De eerste dag heuvels en nog eens heuvels. Het wordt vlakker naar de baai van de Somme en het vogelpark Marquenterre toe, maar dan speelt de wind ons parten. En op de bovenloop van de Authie en de Somme is de regen een halve dag spelbreker. Gelukkig hebben we bijna continu de zon mee, het vakantiegevoel kan niet meer stuk! De 19 deelnemers opteren om alle facultatieve lussen te fietsen, het daggemiddelde stijgt naar 90 km.
Toeristische bezienswaardigheden Vanzelfsprekend wordt niet uitsluitend gefietst. We houden halt bij soldatenkerkhoven, een oorlogsmonument, een forellenkwekerij, een kajakcircuit, abdijen, kerken,... Vooral het merkwaardig scheve kerktorentje van Verchin blijft me nog lang bij. Hebben Franse kerken wel een diefstalverzekering, want het lijkt de tocht van de gesloten kerkdeuren te worden. Dank zij de volhardendheid van André geraken we soms toch binnen. De forellenkweker langs de Authie vertelt ons dat 60 % van zijn productie richting België gaat. Zelf eet de man nooit forel... Begrijpelijk want zijn vissen zijn echte kannibalen voor gekwetste soortgenoten!
Oorlogsherinneringen in het Somme departement De kogelinslagen op de kerk van Mailly-Maillet confronteren ons bruusk met het oorlogsgeweld en de slagvelden van WO1 aan de Somme. We bezoeken het indrukwekkende Memorial van Beaumont-Hamel met de reusachtige Kariboe, het symbool van het Canadese regiment dat hier tot de laatste man vocht in 1916. De wandeling in de regen door het slijk van de loopgrachten past perfect in het plaatje om ons te laten beseffen hoe onmenselijk het allemaal geweest is.
Maar we beleven ook leuke momenten. Langs het Sommekanaal zijn we net op tijd om de ‘Tida Kira’ te zien versluizen. In een onvervalst West-Vlaams dialect vertelt de stuurvrouw dat ‘Tida Kira’ Maleisisch is voor ‘jamais penser’ (nooit nadenken). En in de Sommebaai bij Le Crotoy moeten we hard rennen wanneer het vloedwater aan 10 km per uur de wadvlakte overspoelt.
De Scheldebron en een ondergronds kanaal Wist ik veel dat onze ‘Vlaamse Schelde’ ontspringt op het plateau van St-Quentin in het Aisne departement. Op de Mont-St-Martin bij Gouy zingen we bij het onooglijk Scheldebronnetje: “O Schelde, O Schelde. O machtige, prachtige vloed”. Na een tocht van 350 km mondt de rivier in de Noordzee. Vlakbij is het ‘Canal de St-Quentin’. Een kanaal dat over een afstand van 5,6 km spoorloos verdwijnt is een mysterie en dit ‘Souterrain de Riqueval’ willen we met eigen ogen zien! In een bosje bij Vendhuile ontdekken we de tunnel waar het kanaal met zijn boten opduikt.
Overnachten in gîtes en kloosterchambrettes Na een dagje fietsen kijk je benieuwd uit naar de overnachtingsplek, naar een douche en naar een Frans souper. Bij een glas wijn of een fris biertje kaarten we na over de voorbije rit. Wat onderweg tegenviel gooien we ter discussie in het dagelijks groepsgesprek. Dit vind ik geweldig, want het is toch de bedoeling dat iedereen aan zijn trekken komt. In Franse dorpjes is het ’s avonds niet evident aan drank te komen en sommigen slaan onderweg een voorraadje op. Ik ben aangenaam verrast door de variatie in het slaapaanbod: een jongerencentrum, een ‘gîte d’étape’, een ‘gîte de groupe’, een slaapzaal met chambrettes in een voormalige abdij en ook een hotel ‘première classe’. Hier ondervinden we dat de fiets veilig opbergen een basisregel is voor fietsreizigers. Op een avond stapelen we onze fietsen in de protestantse tempel van Hargicourt.
Leren van anderen Voor de start zat ik met een hoop vragen: “Kan ik de afstand of het tempo aan? Heb ik voldoende kledij bij me?” Na één dag ben ik gerustgesteld. In deze fietsweek heb ik heel veel van andere deelnemers opgestoken. Een fietsreis ondernemen lijkt me nu maar een kleine stap. Koop een geschikte wegenkaart, pak je bagage, neem je fiets en weg ben je. Ik dank alle deelnemers, jullie waren voor mij leerrijk gezelschap. Misschien tot volgend jaar?
(*) De 5de groepstocht van ‘De Vakantiefietser’ (6 tot 12 juni 2004) is een tocht in lusvorm door de departementen Nord, Pas-de-Calais, Somme en Aisne. Van deze en van de vier voorgaande groepstochten vind je alle gegevens op de website: www.vakantiefietser.be. Na een seintje (tel.: 050-319825 of a.ramault@skynet.be worden de gewenste gegevens doorgemaild.
